Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

Tomatina


  1. Algemeen
  2. Beschrijving
  3. Regels en aanbevelingen
  4. Geschiedenis
  5. Andere Tomatinas
  6. Website

1. Algemeen

De Tomatina is een straatfeest dat jaarlijks doorgaat in de Valenciaanse gemeente Buñol. De deelnemers gooien tijdens het feest tomaten naar elkaar en de Tomatina gaat door op de laatste woensdag van augustus. 

Tomatina.es Video promocional 2013 from La Tomatina de Buñol on Vimeo.



2. Beschrijving

Het “gevecht” valt in de feestweek in Buñol en het wordt vooraf gegaan door tal van andere feestelijkheden en activiteiten en het gevecht valt op het einde van deze feestelijkheden.

De nacht voor de Tomatina zijn de straten met veel smakelijker producten gevuld dan die van de volgende dag. Op het plein wordt boven houtvuren volop paella klaargemaakt en er wordt wijn gedronken tot in de vroege uurtjes. Woensdagochtend, zeer vroeg in de ochtend beginnen de handelaren en de eigenaren van de huizen op het plein met de bescherming van, vooral, hun ramen en deuren om de chaotische lawine van tomaten buiten te houden. 

Om 10.00 begint dan het eerste evenement van de Tomatina en het is de "palo jabón" (zeeppaal). Op deze ingezeepte paal staat bovenaan een hesp. Terwijl dit gebeurt werkt de groep in een razernij van zang en dans verder en nemen zij een douche met waterslangen. Als iemand er in slaagt om de ham van de paal te halen dan is dat het sein om met het echte feest en met de chaos te beginnen.

Vanaf verschillende vrachtwagen worden de tomaten in overvloed uitgeladen op de Plaza del Pueblo. Deze tomaten komen uit Xilxes Castellón omdat ze daar goedkoper zijn en ze worden er speciaal gekweekt voor deze feesten. De smaak van deze tomaten is niet echt geschikt voor consumptie. De deelnemers wordt nu aangeraden om een beschermende bril en handschoenen te dragen. Ook moeten de tomaten platgedrukt worden zodat ze niets of niemand kunnen beschadigen of kwetsen.

Na exact één uur wordt het gevecht afgeblazen, het ganse plein kleurt rood en er vormen zich rivieren van tomatensap. Vervolgens komen er brandweerwagen om het plein schoon te spuiten. Inwoners gebruiken waterslangen om de deelnemers aan het gevecht te reinigen. Na de reiniging van de straten zijn deze straten ook, dankzij het zuur in de tomaten, bacteriënvrij.

Volgens een schatting gebruikt men elk jaar ongeveer 150.000 tomaten die verdeeld worden onder ongeveer 20.000 deelnemers die afkomstig zijn van over de ganse wereld.

3. Regels en aanbevelingen

Tijdens het feest gelden er een aantal regels en aanbevelingen om de veiligheid van de deelnemers te verbeteren:

  • Men mag enkel met tomaten en niet met andere voorwerpen gooien.
  • Men mag geen shirts van andere deelnemers scheuren of aftrekken.
  • Men moet de tomaten voor het gooien even platdrukken.
  • Men moet oppassen voor de vrachtwagens die de tomaten aanvoeren.
  • Na het tweede schot gooit men geen tomaten meer.
  • Er wordt aan alle deelnemers aangeraden om een veiligheidsbril en handschoenen te dragen.

4. Geschiedenis

Er bestaan verschillende interpretaties over de oorsprong van dit populaire feest. Volgens sommigen ligt de oorsprong in een grap. Er zat een man op de plaza del pueblo terwijl hij zong en muziek maakte. Een groep jongeren vond dat de man afschuwelijk zong en zij bekogelden hem met tomaten en dat was dan de geboorte van het feest.

Volgens een andere versie is er in Tarazona (Zaragoza) ook een soort Tomatina maar hij is daar geïnspireerd op de "El Deivi", een plaatselijk personage uit de Cipotegato. Sinds mensenheugenis zijn er op 27 augustus in Tarazona de feesten van Cipotegato en dat feest staat ook bekend als de Tomatada. Tijdens dit feest vecht de bevolking op de plaza del Ayuntamiento een veldslag met tomaten uit.

Maar zonder twijfel is de meest waarschijnlijke versie die begint in 1945. Het plein in de stad (waar de "Tomatina" vandaag de dag doorgaat) was toen vol met jongeren die kwamen kijken naar het traditionele feest van de "Gigantes y Cabezudos" (een optocht met reuzen met groteske hoofden). Sommige van deze jongeren besloten om aan het einde van de optocht aan te sluiten bij de optocht.

Deze beslissing van de jongeren viel niet in goede aarde bij de andere deelnemers aan de optocht. Een van de deelnemers aan de optocht viel en er begon een gevecht in regel. Toevallig stond er een kraampje met groenten op het plein en een aantal jongeren gebruikten de tomaten als projectielen maar de tegenpartij deed hetzelfde. Het gevecht duurde tot de politie een einde maakte aan het gevecht en de verantwoordelijken voor het gevecht moesten de schade vergoeden.

Het volgende jaar herhaalde het gevecht zich maar de deelnemers hadden nu al de tomaten meegebracht. Het gevecht werd ook deze maal beëindigd door de politie.

Tijdens het volgende jaar werd de viering verboden maar op de een of de andere manier ging er toch een feestje door.

In 1950 liet het gemeentebestuur het gevecht toe maar het volgende jaar werd het weer verboden. Een groot aantal jongeren werd toen opgepakt en opgesloten maar de inwoners van Buñol steunden de deelnemers en zij verplichtten de overheid om de jongeren vrij te laten. Het festival werd steeds populairder, ook buiten Buñol en zo kwamen er steeds meer en meer deelnemers.

Tijdens de jaren 50, gebruikten de deelnemers niet alleen tomaten maar spoten zij ook water op mensen die geen deelnemers waren aan het feest. Onder hen waren dan nog dikwijls de gemeentelijke personaliteiten: Dat leidde terug tot een verbod op de feestelijkheden waarop zware boetes en gevangenis waren gezet.

In 1957, toen duidelijk werd dat de "tomatina" niet kon doorgaan kwamen een aantal jongeren samen om de “begrafenis van de tomaat” te vieren en dit ging door met zangers, muzikanten en met de opvoering van komedies. De voornaamste attractie van het feest was een doodskist met een grote tomaat er in. De doodskist werd gevolgd door een muziekgroep die doodmarsen speelde.

Door de steeds groter wordende populariteit van het feest en de steeds groter wordende vraag ernaar kwam er in 1959 toch een nieuw feest maar er kwamen ook enkele regels en voorschriften. Bij de wijzigingen vinden we de “palo jabón” (zeeppaal) die in gebruik komt een uur voor de Tomatina, de duur van het gevecht werd beperkt in de tijd en hiervoor gebruikt men een vuurwerk om het begin en het einde aan te duiden.

5. Andere Tomatinas

  • Sutamarchán Boyacá, Colombia sinds 2004
  • Quillón, Chili sinds 2011
  • Dongguan, China sinds 2008
  • Boryeong, voorzien vanaf 2013
  • Comunidad de San José de Trojas, en Valverde Vega, Costa Rica sinds 2000 

6. Website

De officiële website van de Tomatina, de site is beschikbaar in het Spaans en het Engels.