Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

Silbo Gomero of de fluittaal van Gomero


  1. Algemeen
  2. Een film over de fluittaal

1. Algemeen

De fluittoon van Gomero is een fluittaal die gebruikt wordt door een aantal inwoners van La Gomera om met elkaar te communiceren doorheen de ravijnen. La Gomera is een van de zeven belangrijkste eilanden van de Canarische Eilanden en het heeft een oppervlakte van 369,76 km².

De taal is ontwikkeld door de eerste inwoners van het eiland, de guanches en men “spreekt” de taal ook op El Hierro, Tenerife en Gran Canaria.  Een gebruiker van deze taal noemt men een “silbador”.

In de zestiende eeuw, na de verovering van de Canarische Eilanden door de Spanjaarden pasten de laatste oorspronkelijke inwoners de fluittaal aan aan de Spaanse taal terwijl de oorspronkelijke taal, de guanche taal stilletjes aan uitstierf.

In het begin van de eenentwintigste eeuw ontstond er het gevaar op de verdwijning van de taal  door de grote verbetering van de communicatiemiddelen en door de verdwijning van de activiteiten van de herders op het eiland.  Daarom heeft de regering van de Canarische Eilanden besloten om de “taal” te onderwijzen in de scholen. Tevens namen zij in 1999 de taal  op op de lijst van het etnografisch erfgoed van de Canarische Eilanden.

Op 30 september 2009 werd de fluittaal van Gomero opgenomen op de lijst van het immaterieel erfgoed van de mensheid van de Unesco. Dit gebeurde dankzij de inspanningen van de regering van de Canarische Eilanden.

Volgens onderzoek uitgevoerd door Tryjillo kent de fluittaal zes tonen, twee daarvan staan voor klinkers en de andere vier staan dus voor de medeklinkers. Met deze zes tonen kan men 4.000 woorden maken.

Volgens ander onderzoek uitgevoerd door Meyer, Meunier en Dentel identificeren de fluiters maar ook de niet fluiters duidelijk 4 klinkers van het Spaans, het zijn de klinkers i, e, a en o. De andere klinkers verwart men gemakkelijker maar dat kan te wijten zijn aan het plaatselijk dialect waar men die klinkers ook anders uitspreekt.

Net als in andere fluittalen blijft de fluittaal van Gomero zijn articulatie houden ten overstaan van een gewoon gesprek. De variaties die wij leggen in onze spreektaal vinden wij ook in de fluittaal.

In 2005 verschijnt er een studie van onderzoekers van de Universiteit van La Laguna waarin zij aantoonden dat de gebruikers van de fluittaal hun hersenen tijdens het gesprek precies op dezelfde wijze gebruiken dan de gebruikers van de gewone spreektaal.

Zij bestudeerden sprekers van het Kastiliaans waarvan er een deel de fluittaal spraken en een ander deel sprak de fluittaal niet. Zij legden hen aan een monitor om met magnetische resonantie de hersenactiviteit te meten. Daardoor zagen zij dat de proefpersonen die de fluittaal niet spraken het fluiten verwerken zoals gewoon gefluit terwijl de gebruikers van de fluittaal hetzelfde gedeelte van de hersenen gebruiken als dat gebruikt wordt door de sprekers van het Kastiliaans.

2. Een film over de fluittaal

"Con la mano en el agua", met een draaiboek en regie door Manuel Mora Morales, is een kort film over de fluittaal van Gomero.

Hierna staat nog een filmpje over de fluittaal maar ook met mooie beelden van de Canarische Eilanden.  Helaas is het eentalig Spaans en vind ik geen Nederlandstalige versie.