Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

Parque nacional de la Sierra de Guadarrama


  1. Algemeen
  2. Geschiedenis
  3. Zones in het park
  4. De grenzen van het park
  5. Natuur en ecologie
  6. Flora
  7. Fauna
  8. Website

1. Algemeen

Het Parque nacional de la Sierra de Guadarrama bevindt zich in de provincies Madrid en Segovia en het park werd een Nationaal Park met de wet 7/2013, van 25 juni. 

Het beschermt een gebied van 30.000 hectare en het bevat een van de meest waardevolle gebieden aan de zuidoostelijke helling van de sierra de Guadarrama (Sistema Central). Het ligt in de comunidad de Madrid en in Castilla y León.

Het park moet de elf ecosystemen in de sierra de Guadarrama beschermen waaronder unieke mediterrane hoge bergen.

2. Geschiedenis

Vanaf de stichting van de stad Segovia door de Romeinen is de stad altijd met het centrale gedeelte van de sierra de Guadarrama verbonden geweest door middel van de bossen en de weilanden. 

Echter door de herovering, in de elfde en de twaalfde eeuw, van deze gebieden door de katholieken op de Moren (Reconquista) en de daaropvolgende herbevolking van het gebied kwamen er conflicten met de raad van Madrid en zelfs met die van Guadalajara. Dit kwam vooral door de aanwezigheid in het gebied van het Real de Manzanares en zijn kasteel dat gekoppeld was aan het Ducado del Infantado, van de familie Mendoza.

In de negentiende eeuw was de provinciale verdeling van Javier de Burgos tussen Madrid en Segovia een feit en sindsdien zijn de bergtoppen de grens tussen het Nieuwe Castilië en het Oude Castilië.

Zijn natuurlijke barrière is de oorzaak van talrijke gevechten en oorlogen die hier uitgevochten werden tussen de Moorse en de katholieke legers. Door zijn eeuwenlange frontlijn kunnen we vandaag nog genieten van de ommuurde middeleeuwse steden aan beide zijden van de bergen. Voorbeelden hiervan zijn Buitrago del Lozoya in Madrid, het Pedraza in Segovia en de kastelen zoals het Manzanares el Real.

Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Fransen was er hier in 1808 de Veldslag van Somosierra die uitgevochten werd aan de bergpas van de Somosierra. Deze veldslag maakte voor de Franse troepen de weg vrij naar Madrid. De naam van Somosierra is ook ingeschreven in de Arc de Triomphe in Parijs.

Tijdens de Burgeroorlog was sierra de Guadarrama een belangrijke grens en zij bleef dit ook tijdens de ganse burgeroorlog. Als getuigen van de periode vinden we hier nog tal van loopgraven en bunkers die bergtoppen volgen.

Ten slotte, op 13 juni 2013 hebben de volksvertegenwoordigers de wet tot oprichting van Nationaal Park van de Sierra de Guadarrama goedgekeurd. Het park heeft een oppervlakte van 33.960 hectare en die zijn verdeeld tussen Madrid (21. 714 hectare) en Castilla y León (12.246 hectare). De wet stond in het Staatsblad van 26 juni 2013.

3. Zones in het park

Om het park in zones te verdelen kan men rekening houden met verschillende criteria. Als we kijken naar de ligging dan kunnen we verdelen in een noordoostelijk en een zuidwestelijk gedeelte.

De twee gedeeltes worden gescheiden door het gebied tussen de twee bergpassen van Navacerrada en Cotos, een scheiding van 5,6 km. Men kan het park ook verdelen op basis van de zijde.

De zijde van de rivier de Taag in het zuidwesten en die ligt helemaal in de regio Madrid. De andere zijde is die van de rivier de Duero, die in het noordoosen ligt.

We kunnen ook het criterium hanteren van de bergketens, we hebben de belangrijkste keten, dan volgen de secundaire ketens en dan hebben we nog de heuvels en de perifere kleine bergen.

Een belangrijke scheidingslijn is het stroomgebied van de Taag en Duero die een lengte heeft van 80 km en het is de scheiding tussen de regio Madrid en Castilla y León.

In het centrale gedeelte van deze sierra is een bergketen die van oost naar west gaat, die keten is bekend als Cuerda Larga. Deze uitloper vinden we in de regio Comunidad de Madrid, hij begint aan de bergpas van Navacerrada (het uiterste westen) en hij is 16 km lang. Het is een imposante bergkam die nooit lager dan 2.000 meter hoogte komt Hij gaat tot de bergpas van Morcuera (uiterste oosten).

De hoogste bergtop van de Cuerda Larga is de Cabezas de Hierro met zijn 2,383 meter. Na de Cuerda Larga volgt de sierra de la Morcuera, een bergketen maar minder hoog dan de vorige. Hij gaat van het zuidwesten naar het noordoosten, is 18 km lang en de hoogste top is de Perdiguera met zijn 1.862 meter.

De montes Carpetanos is de naam van het noordelijk gedeelte van de voornaamste uitlijning van de sierra de Guadarrama en dat is tussen Peñalara en de bergpas van Somosierra. Het gebied dat het dichtst bij de bergpas van Somosierra ligt, het is te zeggen, in het uiterste noorden van de montes Carpetanos, staat ook bekend als de de sierra de Somosierra.

Tussen de Cuerda Larga en de sierra de la Morcuera en de sierra de Guadarrama ligt de vallei van Lozoya, een van de mooiste voorbeelden van een bergachtige vallei in het Sistema Central en met een grote toeristische waarde in de winter met zijn skiën en met de bergwandelingen in de zomer.

Er is nog een andere aftakking van de voornaamste bergketen maar hij ligt niet in het nationaal park en dat is de La Mujer Muerta of de sierra del Quintanar. Deze keten begint in de heuvels van de Río Peces, bij de pas van Navacerrada en hij gaat van oost naar west. De keten ligt volledig in de provincie Segovia. Hij heeft een lengte van 11 km en verscheidene toppen komen boven de 2.000 meter hoogte waaronder de Montón de Trigo.

In aanvulling op de ketens die hierboven beschreven werden zijn er nog een aantal kleinere ketens en heuvels rond de voornaamste bergketen. De meerderheid van deze kleinere ketens liggen niet in het park maar zij behoren tot het gebied rond het nationaal park en dat is in het regionaal park. Aan de Madrileense zijde zijn het van noord naar zuid de sierra de la Cabrera, de cerro de San Pedro (1,423 m), de sierra del Hoyo (1.404 m), de cerro Cañal (1.331m) en Las Machotas (1.466 m).

4. De grenzen van het park

Het nationaal park omvat 34.500 hectare in het noordwesten van de regio Madrid. De vorm van het park is in de lengterichting dat zich uitstrekt langs het centrale gedeelte van de Sierra de Guadarrama. Het meest zuidelijke punt van het park is de bergpas van Guadarrama, het noordelijkste punt is de pico de El Nevero. Het meest oostelijke punt is de bergpas van Canencia in het oosten van de Cuerda Larga.

De belangrijkste bergtoppen en de belangrijkste valleien liggen allemaal in het Nationaal Park. In de regio Madrid is er een feitelijke zone van 42.000 hectare die men kan omschrijven als een "voor-park". Dit gebied is een regionaal park om een maximale bescherming aan het nationale park te bieden. Verder is er in deze regio nog een overgangsgebied van 25.100 hectare maar hier wordt wel minder bescherming geboden.

5. Natuur en ecologie

De flora en de fauna van het Nationaal Park van Guadarrama heeft een grote diversiteit aan soorten. De planten en diersoorten die in het park verblijven zijn een synthese tussen die uit mediterrane klimaten en landschappen zoals die uit de vlaktes van de soorten uit de Meseta Central en die uit de bergstreken uit de Pyreneeën.

Zo zijn er 1.280 verschillende dieren en daarvan zijn er 13 bedreigd met uitsterven. Verder zijn er 1.500 inheemse planten en 30 soorten vegetatie. Het aantal soorten dieren in het park vertegenwoordigen 45% van de totale fauna in Spanje en 18% in Europa.

6. Flora

Een deel van de berghellingen in het park worden gebruikt voor de veeteelt en dit vee levert vlees van een uitstekende kwaliteit op dat is onder de naam "Ternera de Guadarrama".

Op de berghellingen vinden we verder een groot aantal zwarte dennen (Pinus sylvestris L.) en zij behoren tot de dennen met de beste kwaliteit van Spanje. Daarnaast zijn er de eikenbossen met de Pyreneeëneik (Quercus pyrenaica L.). 

In het meest westelijke deel van het park is het dan weer een andere soort den, de parasolden (Pinus pinea L.) terwijl de eiken worden vervangen door de Portugese- en de steeneik.

Lijst van de aanwezige plantensoorten in het park

Bomen
Zwarte den, zeeden, grove den, hulst, esdoorn, hazelaar, wilde kardinaalsmuts, kastanjeboom, steeneik, Pyreneeëneik, Portugese eik, steeneik, wilde lijsterbes en taxus.

Struikgewassen
Hei, Franse lavendel, jeneverbes berendruif, varens, cistus, meidoorn, rozemarijn en tijm.

Zwammen en paddestoelen
morielje, melkzwam, cantharel, kruisdisteloesterzwam.

7. Fauna

In deze ecosystemen heeft zich een leven ontwikkeld met een grote variëteit aan wildleven en onder de zoogdieren vinden we hier herten, wilde zwijnen, reeën, damherten, dassen,  wezels, vossen en hazen. Verder zijn er een groot aantal watervogels in het Embalse de Santillana en er zijn grote roofvogels aanwezig zoals de keizersarend en de monniksgier.

We vinden hier ook trekvogels die hier tijdelijk aanwezig zijn en een van hen die hier in de zomer verblijft is de kraanvogel. In de winter trekt hij terug naar Noord-Afrika. In de winter verblijven hier ooievaars uit het noorden van Europa.

De dieren die het meest bedreigd zijn met uitsterven zijn de keizersarend, de zwarte ooievaar en de wolf.

Er leeft hier ook nog een vlinder met de naam Graellsia isabelae en die naam heeft hij gekregen van de entomoloog Graells ter ere van koningin Isabel II.


Lijst van de aanwezige dieren in het park

Reptielen en amfibieën
gladde slang, Girondische gladde slang, ringslang, adderringslang, wipneusslang, Iberische smaragdhagedis, parelhagedis, Spaanse beekkikker, salamander en de vroedmeesterpad.

Zoogdieren
eekhoorn, wezel, Spaanse steenbok, konijn, ree, ginetkat, wild zwijn, haas, eikelmuis, wolf, das, wilde kat en de vos.

Vogels
bijeneter, hop, boomkruiper, klauwier, Vlaamse gaai, mees, witte en zwarte ooievaar, kwartel, koekoek, houtsnip, winterkoninkje, Alpenkraai, kuifmees, pimpelmees, ijsvogel, waterspreeuw, merel, wielewaal, patrijs, roodborstje en de grote bonte specht.

Roofvogels
Keizerarend, steenarend, dwergarend, slangenarend, oehoe, ransuil, monnikgier, vale gier, bosuil, torenvalk, rode en zwarte wouw en de buizerd.

Watervogels
wilde eend, meerkoet, reiger, fuut, grauwe fuut en de geoorde fuut.

8. Website: Parque nacional de la Sierra de Guadarrama, de site is beschikbaar in het Spaans, Engels, Frans, Catalaans, Gallego en Baskisch.