Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

De archeologische vindplaats van Mérida


  1. Algemeen
  2. Romeins theater
  3. Het amfitheater van Mérida
  4. Romeins circus in Merida
  5. Romeinse brug over de Guadiana
  6. Aquaduct van Wonderen (Acuaducto de los Milagros)
  7. Aquaduct van de Ossenstaart – San Lázaro (Acueducto de Rabo de Buey-San Lázaro)
  8. Tempel van Diana
  9. De boog van Trajano
  10. Het huis van Mitreo
  11. De begraafplaatsen
  12. De Arabische citadel
  13. Basíliek van de Heilige Eulalia
  14. Andere monumenten
  15. Website

1. Algemeen

De archeologische vindplaats van Mérida is een van de belangrijkste en de grootste archeologische plaatsen in Spanje. Mérida werd opgenomen op de Werelderfgoed lijst van de Unesco in 1993.

2. Romeins theater

Dit theater is een bouwwerk dat gebouwd werd door de consul Marco Vipsanio Agripa. Volgens een datum op het theater is dateert het uit de jaren 15 en 16 voor Christus.

Doorheen de tijden zijn er een aantal verbouwingen aangebracht waarvan de belangrijkste gebeurde op het einde van de eerste eeuw en het begin van de tweede eeuw. Dit was het tijdperk van keizer Trajano. Toen werd de huidige voorgevel opgericht tegenover het podium.

Een andere grote verbouwing gebeurde in het tijdperk van Constantino tussen de jaren 330 en 340 toen er nieuwe elementen werden bijgebouwd volgens de nieuwste architectonisch-decoratieve voorschriften. Deze nieuwigheid was een weg rondom het monument.

Na de verlating van het gebouw om het Christendom gunstig te stemmen wegens de zedeloosheid van het theater bedekte men het met aarde en bleef enkel het bovenste gedeelte van de tribune (summa cavea) zichtbaar. De populaire benaming hiervoor was “Las Siete Sillas/De Zeven Stoelen” waarop volgens de traditie de verschillende koningen van de Moren beslissingen namen over en voor de stad.

3. Het amfitheater van Mérida

Dit gebouw was populairder dan het theater en werd ingehuldigd in het jaar 8 voor Christus. Men gebruikte dit gebouw voor de strijd tussen gladiatoren, tussen dieren en dieren en tussen mensen en dieren.

Het gebouw bestaat uit een centrale arena die een ecliptische vorm heeft die omringd is door een tribune met een capaciteit van 15.000 toeschouwers.  Deze tribune bestond uit drie zones. Van deze drie zones is enkel de onderste bewaard gebleven. De twee bovenste zones werden gebruikt als steen voorraad voor de volgende verbouwingen.

4. Romeins circus in Merida

Met zijn lengte van 400 meter en zijn breedte van 100 meter is het een van de meest spectaculaire gebouwen van de stad.  Samen met het amfitheater genoot het van de gunsten van een publiek dat verslaafd was aan sterke emoties in de theatrale kunsten.

Door de grote afmetingen van het gebouw bouwde men het buiten de ommuurde ruimte, aan de kant van de rijweg die Mérida verbindt met Cordoba en Toledo. Dit monument is volledig toegankelijk.

Het heeft een capaciteit van 30.000 toeschouwers welke hun plaats kregen op een tribune die een klassieke indeling had voor de scheiding tussen de sociale klassen.

De bouw datum van dit gebouw dateert uit het begin van de eerste eeuw en vermoedelijk tijdens het tijdperk van Tiberius.

Het gebouw bevat een centrale arena waar de competities doorgingen. In het midden van deze arena vinden we een centraal hek met een lengte van 223 meter en een breedte van 8,5 met en met een versiering van monolieten en met andere motieven.

Een van de favoriete schouwspelen waren de paardenrennen met 2 paarden (bigas) of met 4 paarden (cuádrigas). De bestuurders van de wagens noemde men “aurigas” en waren toen zeer populair en werden onsterfelijk gemaakt op schilderijen en op mozaïeken.

Momenteel bezit het Romeins circus een bezoekerscentrum wat de bezoekers toelaat om een beter inzicht te hebben in de structuur van dit bouwwerk.

5. Romeinse brug over de Guadiana

Men kan deze beschouwen als een merkteken waarmee men de verlenging aangaf van een van de belangrijkste verkeersassen van de kolonie, de Decumanus Maximus. 

De situering van de brug is zorgvuldig gekozen en ligt aan een doorwaadbare plek in de rivier de Guadiana welke op die plaats een steunpunt heeft in het midden van de rivier.

De originele structuur had niet de continuïteit van de huidige, die bestond uit 2 stukken welke een verbinding maakten op het eiland in de rivier waar er een grote brugpijler was. Die werd vervangen door meerdere bogen in de zeventiende eeuw, nadat het wassende water in 1603 een deel van de brug had afgebroken.

In de Romeinse tijd verlengde men de brug verscheidene malen en dat was nodig omdat het waterpeil van de rivier in bepaalde periodes steeg. Uiteindelijk bereikte de brug een lengte van 792 meter, een van de grootste die bewaard is gebleven uit deze periode.

6. Aquaduct van Wonderen (Acuaducto de los Milagros)

Deze aquaduct maakt deel uit van het leidingnet welke water brengt naar Mérida vanaf het stuwmeer van Proserpina welke op 5 km van de stad ligt. Het bouwwerk is gebouwd in de eerste eeuw. De bogen galerij die men nu nog aantreft is uitzonderlijk goed bewaard gebleven en vooral dan in het deel in de vallei van de Albarregas.

Maar zoals de naam al zegt, het is een wonder dat dit aquaduct zo goed bewaard gebleven is.

7. Aquaduct van de Ossenstaart – San Lázaro (Acueducto de Rabo de Buey-San Lázaro)

Deze aquaduct brengt het water vanuit de ondergrondse bronnen en beken in het noorden van de stad naar de stad. Het ondergrondse leidingnet is goed bewaard gebleven maar de bogen galerij die gebouwd is om de vallei van de Albarregas te oververbruggen heeft nog maar 3 pilaren.

8. Tempel van Diana

Dit gebouw is nu een gemeentelijk gebouw. Het is een van de weinige gebouwen die men hier aantreft en die een religieus karakter had.  Bovendien is het in een bevredigende staat gebleven. 

Ondanks de naam die verkeerdelijk aan het gebouw is gegeven na zijn ontdekking werd het gebouw gebruikt in de keizerlijke eredienst. De bouw van het gebouw stamt uit het einde van eerste eeuw vóór Christus of uit het begin van de eerste eeuw ná Christus.

Het gebouw is rechthoekig en is omringd door door zuilen. De voorzijde is gevormd door een geheel van zes aflopende kolommen en een voorgevel.

Aan het behoud van dit gebouw heeft wel meegeholpen dat het opgenomen was in het paleis van de graaf de los Corbos en daardoor kan er een renaissance stijl kan ontdekt worden in het binnenste van de tempel. Tijdens de bouw van de tempel is voornamelijk graniet gebruikt.

9. De boog van Trajano

De inkomboog was vermoedelijk de provinciale rechtbank. Hij lag aan de Cardo Maximus, een van de belangrijkste wegen in de stad en bracht dit gebouw in verbinding met de stad. In die tijd was het bedekt met marmer.

Het gebouw is gezet in graniet en oorspronkelijk bedekt met marmer, de afmeting van het gebouw is 13,97 hoogte, 5,70 breedte en 8,67 corresponderend met het licht van de boog.

Men denkt dat het een triomfantelijk karakter heeft (een triomfboog) alhoewel het ook kan gebruikt zijn als wachtkamer voor de provinciale rechtbank. Ondergedompeld in de moderne wirwar waarin het gebouwd is en verhult voor de huizen van de buren staat deze boog majestueus opgericht en wordt bewonderd door reizigers en historici van alle tijden.

Zijn benaming is arbitrair gegeven omdat de incripties op de boog verdwenen zijn.

10. Het huis van Mitreo

Dit is toevallig gevonden in het begin van de jaren 60 en de vindplaats ligt in een glooiing ten zuiden van de heuvel van San Albin.

De nabijheid van het gebied waarvan men veronderstelt dat het de ligging van Mitreo was geeft voeding aan de actuele naamgeving. Het ganse huis was gebouwd in een metselwerk van klei en natuursteen met een versterking van grote bewerkte stenen en een bijkomende versterking op de hoeken.

Van het huis kunnen we de zuilengalerij benadrukken met een binnentuin en een kamer in de westelijke sector van het huis waarin een beroemde mozaïek aanwezig is.  De mozaïek bevat afbeeldingen uit de natuur zoals rivieren, wind enz. en de figuur van Aion is dominant aanwezig in de mozaïek. Het gebouw is kort geleden overdekt en ingericht voor bezoekers.

11. De begraafplaatsen

Onder deze benaming kennen we twee gebouwen die gebruikt werden voor begrafenissen.  Ze zijn gebouwd met een open dak en liggen buiten de oude Romeinse stad. Beiden zijn een goed voorbeeld van dergelijke gebouwen in Mérida.

De gebruikte materialen voor de bouw zijn een metselwerk van klei en natuursteen en een versterking van graniet. In beide gebouwen zijn opschriften bewaard gebleven van de families die eigenaar waren van de gebouwen.

12. De Arabische citadel

Deze citadel ligt dicht tegen de Romeinse brug over de rivier de Guadiana.  Abderraman II bouwde de brug in 835 om de stad te controleren.  Mérida kwam vanaf 805 regelmatig in opstand tegen de heersende emir. Deze citadel was de eerste Arabische citadel op het Iberische schiereiland.

Het is een complexe constructie welke bestaat uit een grote omsloten ruimte van 130 meter aan elke zijde en is geschikt om een grote groep soldaten te bevatten.

Binnen in de citadel vinden we een prachtig water reservoir, een uniek gebouw waar er een waterbak is met stromend water. Dat water komt rechtstreeks uit de Guadiana via een corridor vanaf de beneden verdieping van een toren.

Aan een van de uiteinden heeft men een klooster gebouwd voor de Orde van Santago en momenteel is de citadel de zetel van de regering van Extremadura.

Dicht tegen de Romeinse brug is er een klein gebouwtje geplaatst, het alcazarejo en dit oefende een controle uit op de overgang van de rivier naar de stad.

13. Basíliek van de Heilige Eulalia

De basiliek van de Heilige Eulalia de Mérida is een religieus gebouw dat in de stad Mérida staat en kan beschouwd worden als de originele kern van de geboorte van het Christendom in de Extremadura.

Tijdens het begin van de Middeleeuwen was Mérida het doel van pelgrims vanuit gans het schiereiland en ze kwamen zelfs vanuit de rest Europa. Deze basiliek maakt ook deel uit van het werelderfgoed van de archeologische site in Mérida.

Gebouwd buiten de oude stad is het een mooi gebouw en werd het originele gebouw opgericht in de vierde eeuw op de grafheuvel van de Heilige Eulalia en in de onmiddellijke nabijheid van de plaats waar het meisje werd gedood.

Het was een beroemde kerk in het Christendom door het martelaarschap van Eulalia en daarna werd de basiliek verrijkt door de bisschoppen en de aartsbischoppen van Mérida. Tijdens de Arabische invasie werd de basiliek verlaten door al het geweld..

Van de rijke marmeren en mozaïeken vloeren, van het vergulde plafond dat zo mooi beschreven werd door de dichter Aurelio Prudencio bleef er na de Moren niets meer over.

De huidige basiliek werd opgericht in de dertiende eeuw op de plaats waar de originele basiliek gestaan heeft en er werden materialen gebruikt van de eerste basiliek. De heropbouw startte na de herovering van Mérida door Alfonso IX.

De basiliek is het enige Middeleeuwse bouwwerk dat men kan vinden in de hoofdstad van Extremadura. We geven een speciale vermelding voor de zij kapellen, het hoogaltaar en de poort aan de rechterzijde van de voorgevel, alles is in Romaanse stijl en dat is iets wat weinig voorkomt in de Extremadura.

Aan de binnenzijde zien we het plafond met vakwerk die het gewelf, de kapitelen en de zuilen bedekt en sommige materialen zijn afkomstig uit de tempel van de Visigoten.

De opgravingen die vanaf 1990 uitgevoerd werden in de kelder van de basiliek brachten de indrukwekkende ondergrond aan het licht die momenteel bezocht kan worden.

In deze crypte zijn belangrijke overblijfselen te voorschijn gekomen uit de Romeinse en de Visigotische periode en dan meer bepaald de sporen van de eerste grafheuvel van Santa Eulalia.

In het atrium van de basiliek is de beroemde “hornito” bewaard gebleven. Dit is een kapel gebouwd in de XVII de eeuw ter ere van de martelares, de Heilige Eulalia. Als bouwmateriaal gebruikte men de resten van een oude Romeinse tempel die gewijd was aan de god Mars.

14. Andere monumenten

  • Het Romeins huis van het amfiteather: het kreeg zijn naam omdat het juist naast het amfiteather ligt. In feite werden er op deze plaats twee huizen ontdekt, het "Casa de la Torre del Agua"en aan de andere zijde het zogenaamde "Casa del Anfiteatro".
  • De archeologische vindplaats van Morerias: we kunnen hier de overblijfselen vinden van een Romeinse en een Arabische wijk. Momenteel is hier de zetel van verscheidene ministeries van de regering van Extremadura.
  • De Romeinse brug over de Albarregas: dit bouwwerk werd gerealiseerd in het tijdperk van Augustus. Het diende om de Albarregas te overbruggen voor deze rivier uitmondde in de Guadiana. Van op deze plaats vertrok de Via de la Plata in de richting van Astorga. De brug is 145 meter lengte.
  • Portiek van het forum: opgericht in de eerste eeuw. Het werd gerestaureerd in de voorbije eeuw op basis van enkele op deze plaats gevonden voorwerpen. Een aantal van deze voorwerpen worden bewaard in het Nationaal Museum van Romeinse Kunst. Het monument bestaat uit een gebouw waarin een muur staat met verschillende nissen waarin standbeelden kunnen staan. Het portiek staat in de nabije omgeving van de Tempel van Diana.
  • Romeinse termen van San Lázaro: deze termen bevinden zich in het park van San Lázaro om de hooggeplaatste burgers te laten genieten die de evenementen bezochten in het Romeins Circus.
  • Romeinse termen en de sneeuw kuil van de Calle Reyes Huertas: gebruikt door de Romeinen als bewaarplaats voor sneeuw en voor termen met koud water, dit was iets uniek in het Romeinse Imperium. Het werd ook gebruikt als bewaarplaats voor bederfbare producten.
  • Obelisk voor de martelares de Heilige Eulalia: opgericht in de XVII de eeuw ter ere van de patrones van Mérida, voor de bouw van de obelisk zijn materialen gebruikt uit de Romeinse periode zoals drie ronde altaarstenen.
  • Het ziekenhuis voor de pelgrims: het enig overblijfsel van de Visigotische architectuur dat geen liturgisch karakter heeft. Het was in opdracht van bisschop Masona gebouwd in de tweede helft van de VI de eeuw. Nabij de basiliek van de Heilige Eulalia gelegen diende het gebouw als hospitaal en onderdak voor de pelgrims die de resten van de Heilige Eulalia kwamen vereren. Tevens was het een hospitaal voor de armen van de stad.
  • Kerk van de Heilige Clara: de kerk behoort toe aan het klooster van Jesús van de Orde van Santa Clara en werd gesticht in 1602 door dokter Lope Sánchez de Triana, levenslang bestuurder van de stad en door zijn echtgenote doña Catalina de Medina. Het meest opvallend aan de kerk is de voorgevel, in barok stijl.
  • Klooster van San Andrés: gebouwd in 1571 voor de Orde van de Predikers van Santo Domingo. In de voorgevel van het klooster werden de patroonheiligen van de stad afgebeeld samen met het wapenschild van de stad.  Momenteel zijn enkel de kerk en de voorgevel bewaard gebleven en men kan een afbeelding van Santo Domingo bekijken. Recente opgravingen op het terrein van het klooster hebben interessante gegevens gegeven over de geschiedenis van dit deel van de oude stad. Men heeft een mozaïek gevonden uit de III de of de IV de eeuw die afkomstig is uit een Romeins huis dat binnen de muren van de stad lag. Uit de Visigotische periode heeft men een van de oudste kerken ontdekt, de kerk van San Andrés. Tijdens de Arabische periode was het terrein van het klooster een begraafplaats en uit de XII de eeuw vond men resten van een stadsmuur die de Arabische stad begrensde. Met de terugkeer van de christenen in de XIII eeuw restaureerde men de oude Visigotische kerk. In de XVI de eeuw richtte men het huidig klooster op.
  • Kerk van Jesús Nazareno: opgericht in 1724 door de Hospitaal Broeders van Jesús Nazareno. Van de twee toegangen die er in de voorgevel waren gaf er een toegang tot de kerk en de andere tot het klooster maar momenteel is er maar een toegang overgebleven. Tijdens de XVIII verzamelde men in de patio van het klooster een verzameling archeologische stukken en die liggen in het Nationaal Museum van Romeinse Kunst.
  • Castellum aquae: gelegen op de hoogte van de Calle Calvario, het was het einde van het aquaduct van Milagros en het was het begin van de water distributie in de stad.
  • Stuwmeren van Proserpina en Cornalvo: in de omgeving van Mérida vinden we de oudste stuwmeren in Spanje. Het waterreservoir in het Natuurpark van Proserpina zou dateren uit de Romeinse periode maar vandaag de dag zijn er wetenschappers die zeggen dat het reservoir eerder uit de Middeleeuwen komt.
  • Romeinse thermen van Alange: gelegen in de buurt van Alange vinden we prachtige Romeinse thermen die ook vandaag de dag gebruikt worden.

15. Website: Dienst Toerisme van Merida, de site is beschikbaar in het Spaans en het Engels.