Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

Las Médulas


  1. Algemeen
  2. Geschiedenis
  3. Oorsprong van de naam
  4. Methode van ontginning
  5. Uitzicht van het gebied
  6. Website

1. Algemeen

Las Médulas is gesitueerd in de onmiddellijke nabijheid van het dorp met dezelfde naam in de streek van El Bierzo in de provincie Léon, het is een landschap gevormd door de resten van een oude goudmijn exploitatie in het tijdperk van de Romeinen, toen het gebied behoorde tot de provincie Tarraconensis.



Het enorme graafwerk voor de winning van de mineralen betekende een enorme verwoesting van het milieu maar het gaf een groots en spectaculair landschap van rood zand, perfect geïntegreerd met de plantengroei van kastanje- en eikenbomen.


Deze plaats werd opgenomen op de lijst van de UNESCO van het werelderfgoed in 1997.

2. Geschiedenis

Las Médulas was van oorsprong een Romeinse goudmijn in open lucht, hoewel inheemse volkeren voor de Romeinse tijd de vindplaats hebben geëxploiteerd, zij deden dit door het wassen van modder en zand.



Wat vast staat is dat de Romeinen begonnen zijn met de ontginning van de mijn in het tijdperk van keizer Octavio Augusto, welke persoonlijk toezag op het grootste deel van de handelingen tussen de jaren 26 en 19 vóór Christus, toen de volkeren in het noorden van het Iberisch schiereiland definitief overwonnen werden.

Tijdens deze verovering is er een speciale vermelding voor de daden die gebeurt zijn op de berg Medulio, waar de Cantabriërs en de Asturiërs liever de dood vonden dan zich aan de Romeinen over te geven.

Plinio de Oude, die in zijn jeugd beheerder van de mijnen was zei dat men jaarlijks 20.000 pond goud won en dat is toch nog altijd 10.000 kilo. Tijdens de 250 jaar exploitatie leverde dit dus 5.000.000 pond goud op ofwel bijna 2.500.000 kilo.

Volgens de gegevens en de berekeningen van professor en archeoloog Antonio Garcia Bellido, is hier ongeveer 500.000.000 m³ aarde verplaatst en dat geeft een berekend rendement van 3 gram per ton zand waardoor volgens hem de totale opbrengst op 1.500.000 kg komt.

Over het aantal arbeiders lopen de cijfers ook uit elkaar. Volgens Plinio waren er 60.000 arbeiders. Moderne studies die voortgaan op de hoeveelheid verplaatste aarde spreken van 10.000 tot 20.000 mensen, maar daar zijn dan ook de leveranciers en de bewakers bij.

Plinio zegt in zijn geschriften dat de hardheid van het werk in de mijnen “minder roekeloos is dan het zoeken naar parels of purperslakken op de bodem van de zee”.

3. Oorsprong van de naam

Volgens de traditie heeft de naam van de streek zijn oorsprong in de berg Medulio maar de ligging hiervan is momenteel een kwestie van debat. Onder experts leeft de mening dat de naam van deze plek afkomstig van hoe men hier in de streek over de opeenstapeling van stro spreekt.

In de traditionele spraak van El Bierzo, die momenteel nog in gebruik is, zijn woorden zoals “meda”, een conische stapel of hoop en het woord “medar” is het opstapelen van gras of kruiden, volgens professor Jesús García y García zijn deze woorden familie van de oude Kastilliaanse woorden 'duna” of duin en “montón de arena” of opeenstapelen van zand.

4. Methode van ontginning

In wat we vandaag de dag kennen als Las Médulas waren er een reeks gunstige omstandigheden voor de goudwinning: er was een aanslibbing van grond met goudklompjes, er was voldoende water beschikbaar dat tevens kon gebruikt worden met zijn hydraulische kracht en er waren zacht glooiende hellingen aanwezig.

Het gebruikte systeem noemde men toen “ruina montium” en dat bestond uit het opvangen van voldoende water door middel van kanalen en het kunnen opslagen van dat water tot het juiste moment voor het gebruik. 

Het hydraulisch systeem dat gebruikt werd in Las Médulas is het meest spectaculaire van de bekende systemen wat betreft de hoeveelheid gebruikt water en de lengte van de verplaatsing hiervan met het grote aantal vertakkingen van zijn kanalen. Momenteel kan men dit systeem bezoeken met een gids.

Een van de vele opvang plaatsen van het water was op de noordelijke helling van de berg Teleno. Op een hoogte van 2.000 meter werd er sneeuw verzameld welke later omgezet werd in water, dit water werd vervoerd door de rivier Cabo welke dan op zijn beurt de zeven kanalen voedde.

Deze kanalen met een geschatte lengte van ongeveer 300 kilometer hebben een helling van tussen de 0,6 % en 1 %. De breedte van de kanalen was 1,28 meter, behalve in de bochten, waar het 1,6 meter was en de diepte van de kanalen was 90 centimeter.

De constructie van deze kanalen, welke op sommige plaatsen onder de rotsen doorliepen, in de vorm van een tunnel waren zonder twijfel de moeilijkste en de duurste werken van deze exploitatie.

Vervolgens kwam het water vanuit de kanalen in de spaarbekkens door middel van het vlak maken en het uitgraven van het terrein.  Het afgegraven zand werd in de omgeving opgehoopt.

5. Uitzicht van het gebied

Na het verlaten van de exploitatie in de derde eeuw maakte de plaatselijke vegetatie zich meester van deze plaats: eiken, steeneiken en kleine steeneiken groeiden en bloeiden er.

Tegelijkertijd kwamen er kastanjebomen op deze plaats en vandaag de dag staan er vele kastanjebomen in het park waarvan er een aantal honderden jaren oud zijn.

Dit alles heeft als resultaat dat er een spectaculaire omgeving ontstaat die bekend is voor zijn grillig uitzicht van het terrein dat gemaakt is door rood zand dat perfect geïntegreerd is met de plaatselijke vegetatie.

Nu zijn hier een aantal dieren te vinden zoals de ever, de ree en de wilde kat. Er zijn hier meer dan honderd soorten vogels en ze leven bijna allemaal op de hellingen van de rivier, de Cabrera.

In de omgeving van het meer van Carucedo waarvan het water ooit gebruikt werd voor de exploitatie van de mijnen, groeit er nu een orchidee waarvan de bloem de vorm heeft van een hommel om zo andere insecten te lokken en de bevruchting te vergemakkelijken.

6. Website: Las Médulas, de site is beschikbaar in het Spaans en het Engels.