Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

Alcalá de Henares

  1. Voorstelling
  2. Bezienswaardigheden
  3. Beroemde Alcalanen
  4. Situering
  5. Dienst voor toerisme

1. Voorstelling

De stad Alcalá de Henares is de geboorteplaats van Miguel de Cervantes en is op de lijst van het Werelderfgoed geplaatst in december 1998, als erkenning van het feit dat Alcalá de eerste stad ter wereld was dat gebouwd was als universiteitsstad.

In de verklaring van de UNESCO wordt niet enkel het historische erfgoed in de kijker geplaatst maar ook de culturele belangrijkheid van Alcalá na de oprichting van de Complutense Universiteit door Kardinaal Cisneros in1499. 

In deze verklaring staat duidelijk de universiteit vermeld en het oude deel van Alcalá de Henares, een gebied dat met zijn ontwikkeling begon in de Middeleeuwen en waarin joden, moslims en christenen vredig samenleefden.

De oprichting van de universiteit op het einde van de XVde eeuw had een grote expansie in kunst en cultuur tot gevolg tijdens de Renaissance en in de Gouden Eeuw.  Francisco Ximénez de Cisneros - Aartsbisschop van Toledo, begon een uitgebreid humanistisch en theologische programma voor de universiteit en in de colleges en moedigde de publicatie aan van religieuze en niet religieuze boeken aan.

Schrijvers en dichters kwamen naar Alcalá de Henares, als studenten of als leraars,: Francisco de Quevedo, Lope de Vega, Calderón de la Barca, Antonio de Nebrija, San Juan de la Cruz, San Ignacio de Loyola, Santo Tomás de Villanueva… Don Miguel de Cervantes Saavedra, was geboren in de stad in 1547 en was een van deze ilustrere figuren.

Alcalá de Henares is een van de belangrijke bestemmingen voor cultureel toerisme.  De stad ligt op 30 kilometer van Madrid langs de N-II autosnelweg.  Tijdens de Romeinse periode was de naam van de stad "Complutum".  Tijdens de Moorse overheersing was de naam 'Qual'at abd al-Salam', als een verwijzing naar het Arabische fort is de huidige naam Alcalá.

Alcalá la Vieja

Vanaf de XIIde eeuw werd het een versterkte stad en de residentie van de machtige Aartsbisschop van Toledo.  Hij vergrootte de stad en bracht een omwalling aan.  Een voorbeeld van zijn macht is het magnifieke 'Palacio Arzobispal" (aartsbisschoppelijk paleis), waar de Castilliaanse koningen regelmatig te gast waren. 

Het was trouwens in dit paleis dat Christoffel Columbus in 1486 zijn eerste ontmoeting had met koningin Isabella van Aragón.

Overblijfselen van de vroegere Middeleeuwse stad vind men terug in de huidige 'Calle Mayor'.

Alcalá de Henares bereikte het hoogtepunt van zijn glorie op het einde van de XVde eeuw, wanneer kardinaal Cisneros de Complutense Universiteit stichtte.

De belangrijkste plaats van de universiteit was het San Ildefonso College.

De gebouwengroep had drie binnenplaatsen, - 'Santo Tomas de Villanueva', 'Filósofos' en 'Trilingue' - en er was een Centrale Hal en een kapel.  In de centrale hal reiken de koning en de koningin van Spanje elk jaar de Cervantes prijs voor literatuur uit. 

Alcalá heeft zijn universiteit maar daarnaast zijn er nog een aantal prachtige historische gebouwen van zowel religieuze als burgerlijke aard.  Denken we hierbij maar aan de kathedraal, de San Bernardo Abdij ('las Bernardas'), het huis en museum van Cervantes, het Antzana Hospitaal en nog veel meer.

Veel torens dragen een nest van ooievaars, deze vogels leven hier het ganse jaar door, vooral in de oude stad.

 

De ooievaars van Alcalá

De bezoeker van Alcalá kan een rustige wandeling maken door de oude stad, hij kan als lunch een maaltijd gebruiken in de klassieke Castilliaanse keuken of hij kan karamellen gemaakt van amandelen kopen bij de nonnen aan een oude draaitafel.

2. Bezienswaardigheden

Abdij en museum van San Bernardo: Gebouwd in het begin van 1618 op de terreinen van een oude Moorse wijk. de architect was Juan Gómez de Mora, het gebouw is een perfecte synthese van het barokke ideaal dat gangbaar was in Spanje in de XVIIde eeuw. De bezoekuren zijn van maandag tot vrijdag van 13.45 tot 18.30, zaterdag, zondagen en feestdagen zijn de uren 12:30 en 13:30. 17:45, 18:30, 19:15 en 20:00.  Informatie over uren en reserveringen voor groepen kunnen op 918.821.354.

Kapel van San Felipe Neri:Het verblijf van een mannelijke kloosterorde.  Men kan de kerk, de sacristie en het museum bezoeken, zij bevatten belangrijk houtsnijwerk en schilderijen.  Momenteel gesloten voor restauratie.

Geboortehuis van Cervantes: een mooi voorbeeld van een Castilliaanse woning in de XVIde eeuw. In dit huis is de auteur van 'El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha' of simpelweg "Don Quijote" geboren en woonde hij tijdens de eerste jaren van zijn leven.De beneden verdieping was voorzien voor het dagelijks leven van de familie, werkruimtes, de keuken, de eetkamer en de werkkamer van de vader van Cervantes.  In deze kamer werden enkele interessante muurschilderingen ontdekt uit de XVde eeuw. Op de bovenverdieping zijn de salons en de slaapkamer en bevat bovendien de werken van Cervantes.  Het ganse museum bevat bovendien een schitterende collectie meubels, keramiek en gravures, alles origineel uit die tijd.  Vlakbij dit museum, in de calle de la Imagen, staat het geboortehuis van Manuel Azaña, president van de IIde Spaanse Republiek.  Openingsuren: maandag gesloten en van dinsdag tot zondag is het museum op van 10.15 tot 13.30 en van 16.00 tot 18.15. toegang gratis.



De Universiteit: in 1499 heeft kardinaal Cisneros de Universiteit van Alcalá de Henares opgericht.  De oorspronkelijke stichting was de bouw van een studentenhuis, het San Ildefonso en een daarmee verbonden internaat.  Het aantal studenten in XVIIde eeuw was ongeveer 40.  De universiteit werd overgebracht naar Madrid in 1836.  In 1977 kwam de universiteit terug naar Alacalá de Henares en het studentenhuis kreeg zijn oude functie terug, het rectoraat.  Openingsuren: van maandag tot vrijdag: 11.30 tot 12.30, om 13.30 en 16.30, 17.30 en 18.30, zaterdagen en feestdagen: 11.00, 11.45, 12.30,13.15, 17.00, 17.45, 18.30 19.15 rn 20.00. Toegang is € 2,50.



Villa van Hippolytus: rit met de toeristische autobus naar de villa van Hippolytus. Inclusief een bezoek aan de archeologische site Casa Hippolytus, een oud jongerenhuis uit de Romeinse tijd.  Er zijn nog zeer mooi mozaïeken. Openingsuren: zaterdag en zondag: 11.30, 12.30, 13.30, 17.00, 18.00 en 19.00 Toegang: € 2,10



De kathedraal en het museum
: hier is een interessant geheel van religieuze kunst en het college van rector en docenten van de universiteit.  Er is een mooie collectie edelsmeedkunst.  Ondanks het huidige verval kan men spreken van groots verleden.  Léon X heeft in 1519 de titel toegekend van "Iglesia Magistral".

Die eenvoudige plaats voor de eredienst was angetast door de tijd, tot in 1122 en er een nieuwe parochie werd opgericht en de aartsbisschop Carrillo ze herbouwde en zij verhief tot een collegiale kerk in 1477. De kerk blijft wel onder de voogdij van een abt.  Door de hardnekkigheid van Cisneros geeft de paus uiteindelijk de titel "Magistral" in 1519.

Tussen 1497 en 1516, ook door de wilskracht van Cisnerosliet men de huidige kerk bouwen.  De broers Antón en Enrique met de medewerking van Pedro Gumiel, begonnen de werken in een laat gotische stijl.  Openingsuren: maandag gesloten, van dinsdag tot zondag van 17.00 tot 19.30.  Toegang € 1,80

Archeologisch museum: na zijn restauratie, het oude Colegio Convento de la Madre de Dios, uit de XVIIde eeuw werden er stukken terug overgebracht.  De bezoekers  kunnen een belangrijke collectie bekijken van romeinse kunst. Openingsuren: maandag gesloten, dinsdag tot zaterdag van 11.00 tot 19.00, zondag en feestdagen 17.00 tot 19.00 toegang gratis.

Hospital de Nuestra Señora de la Misericordia o de la Antezana: kapitaal herenhuis uit de 15de eeuw dat veranderd is naar een hospitaal van naastenlieefde.  Hetis een mooi geheel van populaire bouwkunst Het benadrukt zijn Castilliaanse patio met Moorse elementen.  Het wordt beschouwd als een zeer oude privé gezondheidsinstituut  toegang gratis

Casa de Hippolytus: gebouw gebouwd in de buurt van de Vuurtoren van Complutum in de IIde eeuw.  Het gebouw heeft zijn naam te danken omdat het bekend is als 'mosaico de los peces',  welke gemaakt is voor Hippolytus. Men veronderderstelt dat het gebouw diende als een centrum van educatie voor de jonge patriciërs van de stad.  Openingsuren: dinsdag tot vrijdag: 10.00 tot 14.00, zaterdagen, zondagen en feestdagen van 10.00 tot 14.00 en van 17.00 tot 19.00 toegang gratis Telefoon 918 813 250

Ermita de Los Doctrinos: gebouw uit de XVIde eeuw, vergroot en verbouwd in de XVIIde eeuw voor Domingo Beltrán.  Toegang gratis

Capilla del oidor: kapel van de rechter.  In het uiterste zuiden van de Plaza de Cervantes is er de parochiekerk Santa Maria la Mayor.  Tijdens de burgeroorlog werd ze in brand gestoken en vandaag de dag is er nog enkel de klokketoren, deel van het apsis en verscheidene bijgebouwde kapellen, onder die van de rechter. Zij is versierd met pleisterwerk in de Moorse stijl, zij bevat en doopvont sinds 9 oktober 1547 en zij was voor de doop van Miguel de Cervantes.  Vandaag de dag wordt alles gebruik als een expositieruimte.  Openingsuren: in de winter van dinsdag tot zondag vanaf 12.00 tot 14.00 en van 17.00 tot 20.00.  Inde zomer vanaf 12.00 tot 14.00 en van 18.00 tot 21.00.

La Casa de la Entrevista:  oud Fransiskaner klooster van San Juan de la Penitencia, was gesticht in de 16de eeuw voor Kardinaal Cisneros voor de nonnen van de orde.  Momenteel is het zetel van het Casa de la Entrevista, een tentoonstellingsruimte welke haar naam gaf aan het gesprek tussen Isabel de Katholieke en Christoffel Columbus en het aartsbisschoppelijk paleis. Openingsuren: in de winter van dinsdag tot zondag vanaf 12.00 tot 14.00 en van 17.00 tot 20.00.  Inde zomer vanaf 12.00 tot 14.00 en van 18.00 tot 21.00.

Colegios Universitarios y Conjunto Conventual: het grote monumentale aanbod in Alcalá kan men nog aanvullen met deze beide belangrijke gebouwen.  Zij werden in ere hersteld tijdens de laatste jaren met het plan voor het herstel van de historische stad.  Het is de moeite waard om te wandelen langs het college van rector en docenten, ga langs het Colegio de Málaga, gemaakt door Gómez de Mora, beklim en daal af van de trap van het Colegio de Jesuitas, gemaakt door Ventura Rodríguez en ga zitten in de tuin van Jovellanos.  Het is ook interessant om te zien hoe de buitenlandse studenten verbleven in het oude Colegio de Irlandeses.  Bovendien is er de abdij,  Monasterio Cisterciense de San Bernardo, de stad heeft nog andere afgesloten conventen voor nonnen.  Zij werden allemaal gebouwd tijdens de XVIde en XVIIde eeuw voor de voornaamste kloosterorden.

Colegio del Rey: Gesticht door Felipe II. Zijn voorgevel en zijn patio,komen overeen met de stijl van Francisco de Mora.  Momenteel is het zetel van het Cervantes Instituut.

Teatro Salón Cervantes:  het is gebouwd op de moestuin van het convent van de paters Kapucijnen.  Zijn merkwaardige voorgevel is een van de schaarse voorbeelden van een moderne bouwstijl.  Momenteel is het afhankelijk van de Fundación Colegio del Rey, en bied een eigen programma aan van muziek, theater en bioscoop.

Colegio Máximo de la Compañía de Jesús: vlakbij staat de kerk van het college.  Samen is het een monumentale voorgevel die gelijk aan de de binnenzijde overeenkomt met de bouwstijl van de Jezuieten.  Het is de architekt Juan Gómez de Mora die het gebouw bouwde in de XVIIde eeuw.

Palcacio Arzobispal: gebouwd voor de bisschoppen van Toledo als een kasteel-vesting tijdens de XIIIde en XIVde eeuw.  Nadien werd het veranderd in een paleis voor de aartsbischoppen Fonseca en Tavera in de XVIde eeuw.  De voorgevel die gebouwd is door Alonso de Covarrubias dateerd uit die periode.Op het einde van de XIVde eeuw kwam er grote renovatie welke uitgevoerd werd door de architekt-restaurateur Don Manuel Laredo, hij liet zich inspireren door de neo-gotische en de neo-moorse stijl.  Het paleis was getuige van de geboorte van de  Infanta Catalina de Aragón en van de keizer Fernando de Alemania, het overlijden van de koning Juan I de Castilla en van het eerste gesprek van koningin Isabel de Katholieke en Christoffel Columbus, zes jaar voor de ontdekking van Amerika.  Ongelukkig genoeg, in augustus 1939 kreeg het paleis een verschrikkelijke brand te verduren en ging niet alleen het interieur verloren maar ook een grote hoeveelheid documenten.  De vestingtoren van Tenorio, onlangs gerestaureerd met een grote vaardigheid kan terug bezocht worden.  Het bisdom van Alcalá, die de restauratie betaald heft is de huidige eigenaar van het gebouw.
 

3. Beroemde Alcalanen

  • Miguel de Cervantes, schrijver van "Don Quijote".  Hij is geboren in Alcalá en men kan zijn geboortehuis bezoeken in Alcalá
  • Manuel Azaña, president van de tweede Spaanse Republiek
  • Catalina de Aragón, koningin van Engeland is geboren in het Aartsbisschoppelijk paleis
  • Juan Ruiz, schrijver en hogepriester van Hita
  • Fernando I van Habsburg, hij is geboren in het Aartsbisschoppelijk paleis
  • Francisco de Figueroa, dichter
  • Andrés Saborit, drukker, journalist en socialistisch politicus
4. Situering

30 kilometer van Madrid, in de autonome regio Madrid

5. Dienst voor toerisme

Plaza de Cervantes. Callejón de Santa María 1 Telefoon:  918 892 694

Plaza de los Santos Niños Telefoon:. 918 810 634

Openingstijden: dagelijks van 10:00 tot 14.00 en van 16.00 tot 18.30.
Openingstijden: (juli en augustus) van 10:00 tot 14.00 en van 17.00 tot 19.30.

Er is een website van de toeristische dienst: Turismo Alcalá . De site is beschikbaar in het Spaans, Engels en Frans.

Er is een geleid bezoek van het historisch centrum, inclusief de ingang van de universiteit, het huis van Cervantes en de Bernardas kerk, het vertrek is aan het bureau van Toerisme, Plaza de los Santos Niños en is enkel op zaterdag, zondag en feestdagen om 17.15, de prijs is € 4,80.