Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

De Archeologische Verzameling van de Dolmen van Antequera


  1. Algemeen
  2. Archeologische zone
  3. De dolmen van Menga
  4. De dolmen van Viera
  5. De tholos van El Romeral
  6. Peña de los Enamorados (De Rots van de Verliefden)
  7. Torcal de Antequera

1. Algemeen

De Archeologische Verzameling van de Dolmen van Antequera is een Spaanse culturele instelling van de Cultuurraad van de Junta de Andalucía die belast is met het toezicht in de provincie Málaga op de archeologische zone met de naam “Dólmenes de Antequera”.

Het archeologisch terrein van de “Dólmenes de Antequera” bestaat uit de dolmen van Menga en Viera en de tholos de El Romeral maar ook nog met de reeks van vindplaatsen die direct verbonden zijn met deze begraafplaats.

Deze instelling maakt deel uit van het netwerk van de “Musea in Andalucía”. Samen met de Archeologische verzameling van Carmona zijn ze de eerste in Spanje en ze zijn opengesteld voor het publiek sedert het einde van de negentiende eeuw.

2. Archeologische zone

De Archeologische Verzameling van de Dolmens van Antequera heeft het toezicht over de twee plekken. De eerste ruimte vinden we aan de noordoostelijke rand van Antequera, en ze is 7,5 hectare groot. Ze bevat de zone met de naam Campo de los Túmulos (dit is de zone met daarin de dolmens van Menga en Viera), Cerro del Marimacho en de Llano de Rojas (de ruimte tussen de twee heuvels).

De tweede ruimte vinden we in de vega de Antequera, de weg naar de Peña de los Enamorados. Dit ligt ongeveer op twee kilometer van de eerste ruimte en daar vinden we de tholos de El Romeral.

Deze prehistorische begraafplaats illustreert::

  • een periode die gaat van het neolithicum (dolmen van Menga) tot de kopertijd (tholos de El Romeral)
  • de twee mogelijke speciale wijzen van grafkamers: de gang/rechthoekig (Menga en Viera) en de kamer/rond of tholos (El Romeral)
  • de twee mogelijke constructieve oplossingen: boog/Atlantische traditie (met grote stenen en in de vorm van een bedekking) en gewelfd/mediterrane traditie (op basis van een metselwerk)
  • de oriëntatie met de zon waarbij tijdens het aanbreken van de dageraad de equinox (Viera) of de kortste dag (El Romeral) een rol spelen

Bovendien bevat deze begraafplaats de volgende bijzonderheden:

  • Menga is aan de binnenzijde van de dolmen een van de grootst bewaarde van Europa en de constructieve oplossing die men gebruikte met de tussenliggende pilaren is onbekend in andere sites
  • Menga heeft op de bodem van de kamer een diepe smalle put en er zijn geen referenties dat een dergelijke put bestaat in andere megalithische monumenten
  • De grafheuvel met de drie dolmens is intact gebleven en dat is een zeldzaamheid op het Iberisch schiereiland.
  • Menga en El Romeral hebben een uitzonderlijke unieke integratie met het omliggend landschap

3. De dolmen van Menga

De dolmen van Menga is een megalithisch monument dat op de lijst van het Werelderfgoed werd opgenomen op 15 juli 2016. Het monument staat ook op de lijst van Cultureel Belang. We vinden het monument in Antequera (Málaga) waar het deel uitmaakt van de Archeologische Verzameling van de Dolmens van Antequera.


Structuur

Het gaat over een gang van een graftombe die voldoet aan de Atlantische traditie van de gesloten galerij. Zij zijn gemaakt met grote verticale (ortostatos) en horizontale (cobijas) stenen.

Op de begane grond vinden we een atrium, een gang en een grote grafkamer van 6 meter breedte en 3,5 meter hoogte. Zijn afmetingen zijn enorm gezien de lengte van het geheel een lengte bereikt van 27,5 meter en de beneden kamer is 3,5 meter hoog en 6 meter breed.

De laatste bedekking heeft een gewicht van 180 ton en de aanwezigheid van tussenliggende pilaren is een zeer zeldzame bouwvorm in megalithisch Europa.

Een andere bijzonderheid die men verder niet in Europa aantreft is de aanwezigheid van een diepe, smalle put in de bodem van de kamer. In de eerste pilaar van de gang is een reeks gravures van mensapen aangebracht en zij vormen een kruis zoals in een ster.

De structuur van de dolmen bedekt een tumulus van 50 meter diameter zoals de bij de dolmen de Viera.

Geschiedenis

Gebouwd in 4.700 voor Christus verschijnt de eerste referentie van de dolmen van Menga in een licentie uit 1530 van de bisschop van Málaga waarin hij de constructie van een klein gebouw voor de eredienst op deze plaats toeliet.

Tijdens de zeventiende en de achttiende eeuw beschreven er tal van publicaties het historisch artistiek karakter van deze plaats. De interventies die werden uitgevoerd sinds het midden van de tiende eeuw hebben de structuur niet wezenlijk veranderd en daardoor blijft de integriteit van het gebouw behouden.

Culturele waarde

Zijn uitzonderlijke universele waarde komt er door zijn omvang en zijn afwijkende ligging op de Rots van de Verliefden (Peña de los Enamorados). Deze bijzonderheid werd ontdekt door de archeoastronoom Michael Hoskin na het meten van meer dan 2.000 dolmens in het Middellandse Zeegebied.

Beschermingsgraad

  • 1886: uitgeroepen tot Nationaal Historisch Monument.
  • 1923: uitgeroepen samen met de dolmens van Menga en Viera tot Nationaal Monument.
  • 2009: verklaring van de dolmens van Antequera als Archeologische Zone en het bevat de dolmens van Menga en Viera en de tholos de El Romeral.
  • 2016: Opname op de lijst van het werelderfgoed van de Unesco

4. De dolmen van Viera

De dolmen van Viera is een megalithisch monument en het is opgenomen op de lijst van het Werelderfgoed van de Unesco op 15 juli 2016. Het staat tevens op de lijst van het Cultureel Belang. De site ligt in Antequera in de provincie Málaga waar het deel uitmaakt van Archeologische Verzameling van de Dolmens van Antequera.


Structuur

Dit is een prototype van een graftombe met een gang (verbonden met de Atlantische traditie) en georiënteerd naar het opkomen van de zon en de equinox.

Hij heeft een vierkante kamer met een hoogte van 210 cm en een breedte van 180 cm breedte maar op het einde van de gang van 21 meter lengte is hij 185 cm hoog en een breedte van 120 cm. Sommige ortostatos (grote vierkante stenen blokken) aan de noordelijke zijde van de gang van Viera zijn versierd met holtes of kommen, een veel voorkomende versiering bij de schematische kunst.

Binnenin vinden we resten van roodachtige verf. De structuur van de dolmen is bedekt met een grafheuvel van 50 m diameter zoals de dolmen van Menga.

Geschiedenis

Gebouwd in 4.000 voor Christus en hij werd in februari 1903 ontdekt door de broeders José Viera Fuentes en Antonio Viera Fuentes, ambtenaren van de gemeente Antequera.

Oorspronkelijk noemde het hier de Cueva Chica in tegenstelling met de grot van Menga. Het was de archeoloog Manuel Gómez-Moreno Martínez die ter ere van de beide broers de naam “dolmen de Viera” gaf.

De eerste gedocumenteerde restauratie vond plaats in 1941 door de architect Francisco Prieto-Moreno y Pardo, architect-conservator van het Alhambra en architect van de Schone Kunsten van het Ministerie van Onderwijs.

De restauratie omvatte het reinigen van de gang, het aanleggen van drie treden naar beneden om de toegang te vergemakkelijken, de wederopbouw met stenen van de talud en de reparatie van de toegangspoort.

De laatste interventie in 2004, van de hand van de architect Ciro de la Torre Fragosoando, probeerde de problemen op te lossen met de water insijpeling in de grafheuvel, het behoud en het verbeteren van de structuur.

Culturele waarde

Het is een prototype van de dolmen op het Iberisch schiereiland, georiënteerd naar de zon bij het aanbreken van het ochtendgloren en de equinox in de lente en in de herfst. Tijdens deze dagen gaat het zonnelicht tot achteraan in de kamer.

Beschermingsgraad

  • 1923: uitgeroepen tot Nationaal Historisch Monument.
  • 2009: verklaring van de dolmens van Antequera als Archeologische Zone en het bevat de dolmens van Menga en Viera en de tholos de El Romeral.
  • 2016: Opname op de lijst van het werelderfgoed van de Unesco


5. De tholos van El Romeral

De tholos van El Romeral, maar ook vaak genoemd de dolmen van El Romeral of de cueva van El Romeral is een megalithisch monument dat op de lijst van het Werelderfgoed kwam op 15 juli 2016 en het staat tevens op de lijst van Cultureel Belang. De site ligt in Antequera in de provincie Málaga waar het deel uitmaakt van Archeologische Verzameling van de Dolmens van Antequera.


Structuur

Hij is uniek voor zijn typologie van de koepel (en een band net de mediterrane traditie) en hij is atypisch door zijn dubbele oriëntatie op de bergen van El Torcal (geografische binding) en het opkomen van de zon (astronomische binding).

Hiij bestaat uit een gang met een trapezium vorm van 4 meter lengte en gebouwd met grote platte stenen en kleine stenen. Achteraan vinden we twee cirkelvormige kamers waarvan de eerste groter is dan de tweede.

Het doel van de kamers was het geven van offers op een stenen altaar gemaakt van kleine stenen. Het geheel is bedekt met een tumulus met een diameter van 75 meter diameter en hij is omgeven door cipressen.

Geschiedenis

Gebouwd in 3.800 voor Christus werd hij in augustus 1904 ontdekt door de broers José Viera Fuentes en Antonio Viera Fuentes, ambtenaren van de gemeente Antequera.

Oorspronkelijk droeg hij de naam Graftombe van de Cerrillo Blanco maar later gaf de architect Ricardo Velázquez Bosco de huidige naam van El Romeral. Het is een verwijzing naar de naam van het perceel dat eigendom was van een politicus uit Antequera, Francisco Romero Robledo.

De eerste gedocumenteerde restauratie vond plaats in 1941 door de architect Francisco Prieto-Moreno y Pardo, architect-conservator van het Alhambra en architect van de Schone Kunsten van het Ministerie van Onderwijs.

De restauratie omvatte het reinigen van de gang, het aanleggen van drie treden naar beneden om de toegang te vergemakkelijken, herstelling van de nissen in de gang en de kamer met de grote platte stenen, de aanleg van elektriciteit om het onderhoud en het bezoek te vergemakkelijken, restauratie van het offer gedeelte en de plaatsing van een herdenkingsinscriptie aan de ingang.

De laatste ingreep gebeurde in 2002 en was van de hand van de architect Ciro de la Torre Fragoso. Toen werden er om de instandhouding te bevorderen vier vloertegels geplaatst uit roestvrij staal en men heeft de graffiti verwijderd. Er werd ook een nieuw verlichtingssysteem geïnstalleerd.

Culturele waarde

Zijn uitzonderlijke waarde ligt in zijn afwijkende oriëntatie naar de bergketen van El Torcal. Deze bijzonderheid werd ontdekt door de archeoastronoom Michael Hoskin nadat hij meer dan 2.000 dolmen had opgemeten.

Beschermingsgraad

  • 1931: uitgeroepen tot Nationaal Historisch Monument
  • 2009: verklaring van de dolmens van Antequera als Archeologische Zone en het bevat de dolmens van Menga en Viera en de tholos de El Romeral
  • 2016: Opname op de lijst van het werelderfgoed van de Unesco


6. Peña de los Enamorados (De Rots van de Verliefden)

De Peña de los Enamorados (De Rots van de Verliefden) is een kalkhoudende steile rots in de gemeente Antequera (Málaga) met een zeer karakteristieke morfologie. Het heeft het hoofd van een liggende indiaan en daarom draagt het de naam "El Indio de Antequera". Zijn hoogte is 878 meter en hij ligt aan de autostrade A-92 en naast de oude N-342.

Dit landschap met een groot cultureel belang omvat een oppervlakte van 117 hectare. Volgens de legende waren enkele verliefden (een christen en een Moorse prinses) naar hier gekomen om te ontsnappen aan de soldaten van haar vader. Zij verborgen zich op de hoogste plek van de rots en toen ze ontdekt werden sprongen zij hier samen af, verenigd in de dood.

Let op het archeologisch belang van deze streek waar vanaf het vroeg paleolithicum een bewoning doorheen de geschiedenis is vastgesteld. Een voorbeeld van de belangrijkheid zijn de talloze vindplaatsen ten oosten van de Peña de los Enamorados, en onder hen zijn er: Los Olivillos, los Olivillos III, Cerro de la Virgen, Frente Camino de Peralta, Caserío de Lerva II, Casería Nueva, Casería de la Mancha, Casería San Antonio, Los Portones de la Puebla, Partido Alto I, Partido Alto II, Arroyo Adelfas, Camino San Felipe, Huerta Ciprés en Huerta Palero.

7. Torcal de Antequera

Het Torcal de Antequera is een natuurpark van 1.171 hectare en het ligt op het grondgebied van de gemeentes Antequera en Villanueva de la Concepción, Málaga aan de weg A-45.

Het gebied staat bekend om de grillige vorm die de erosie in de kalksteen heeft gevormd. Het is een uitstekend voorbeeld van een karst landschap. Reeds in 1929 erkende men het gebied als het eerste Andalusisch Beschermd Natuurgebied van Nationaal Belang, in 1978 werd de zone een Natuurreservaat, in 1989 werd het gebied een Natuurpark. In 2014 werd het dan een Speciaal Instandhoudingsgebied.

De bergketen geniet tevens van de benoeming door de overheid van Andalusië als Speciaal Gebied voor de Bescherming van Vogels.

In 2016 kwam het gebied op de lijst van het Werelderfgoed van de Unesco.

Oorsprong

Zijn oorsprong gaat terug tot het Mesozoïcum, en meer bepaald het Jura. Op dat moment was het gebied een langgerekte maritieme corridor vanaf de Golf van Cádiz tot aan Alicante. Tijdens de Alpiene orogenese (gebergtevorming) in het Cenozoïcum of het Tertiair was er de opheffing van kalkstenen sedimenten op de bodem van deze oceaanarm. Dat was de plaats waar bergen ontstonden waarvan de toppen dikwijls de vorm van een “paddenstoel” aannamen. El Formal maakt deel uit van de Sierras Subbéticas.

Geologie

De geologische oorsprong van het gebied ligt in het Jura. Het maakte toen deel uit van een zeearm die de Atlantische Oceaan met de Middellandse Zee verbond.

Tijdens de Alpiene orogenese werden deze sedimenten omhooggeduwd, waardoor de huidige rotsen ontstonden. Hierna ontstonden er diaklazen en vond er erosie plaats onder invloed water en temperatuurverschillen. Hierdoor zijn er tegenwoordig drie types rotsen: oölieten, breccie en klastisch gesteente.

Bezoekersfaciliteiten

Men kan El Torcal met de wagen bereiken vanaf Antequera en Villanueva de la Concepción. De toegang vinden aan kilometer 42 van de A-7075.

Het bezoekerscentrum, Torcal Alto, bevat een interpretatieve ruimte, een astronomisch observatorium, toiletten, winkel en een restaurant. Er zijn tevens twee parkings, een aan de ingang van het park en het andere naast het bezoekerscentrum.

Het natuurpark heeft 3 routes ter beschikking van het publiek: Ruta Naranja (oranje), wandeling van 3,5 km langs de parking, en door het park zodat de bezoeker te voet toegang heeft tot het park. Ruta Amarilla (geel), zij begint en eindigt aan het bezoekerscentrum en omvat 3 km met panoramische uitzichten en ten laatste de Ruta Verde (groen), het is in feite een kortere route van de gele route en omvat 1,5 km. Deze route is perfect voor kinderen en geeft een goede impressie van het natuurpark.

Het centrum organiseert activiteiten, wandelingen en bezoeken buiten de paden voor het publiek.

Het park heeft een website en die kan je vinden op Torcal de Antequera.