Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!
Carnaval van Santa Cruz de Tenerife



  1. Algemeen
  2. Geschiedenis
  3. Problemen met het nachtlawaai
  4. Een nieuwe wet voor de feesten
  5. De dagen en evenementen
  6. Wedstrijden
  7. Verbroederingen
  8. Website

1. Algemeen

Het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife draagt, samen met het Carnaval van Cádiz en het Carnaval van Aguilas (Murcia), het grootste aanzien voor feesten van het Spaans ministerie van Toerisme. Dit carnaval is internationaal het tweede meest populaire canaval na dat van Río de Janeiro (Brazilië). De stad Santa Cruz de Tenerife is trouwens verzusterd met Río de Janeiro.

Opgelet, dit is een filmpje van meer dan drie uur

Duizenden mensen gaan elk jaar gedurende een week de straat op. Op 18 januari 1980 werd het carnaval opgenomen op de lijst van Feest met een Internationaal Toeristisch Belang van het ministerie van Toerisme. Het is bovendien het belangrijkste feest op de Canarische Eilanden.

Momenteel streeft het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife naar een plaats op de lijst van het Werelderfgoed van de Unesco. Een opname op deze lijst zou voor het carnaval een ongekende internationale promotie betekenen en haar plaats als belangrijkste carnaval in Spanje bevestigen.

Dit feest bestaat uit twee afzonderlijke delen, het officiële carnaval en het carnaval op straat. Het officiële carnaval telt meer dan 100 groepen met tal van onderdelen zoals murgas (Latijns-Amerikaans straat of podiumfanfare), comparsas (groep van dansers, muzikanten en zangers), verklede groepen, zangers en muziekgroepen.

Aan het straat carnaval nemen de bewoners van de stad zelf deel. Duizenden mensen komen elke dag de straat op om deel te nemen aan het feest. Zij dansen de ganse nacht op muziek van lokale muziekgroepen zoals op Caraïbische muziek en op elektronische muziek en dit feest duurt een ganse week.

2. Geschiedenis

Het is vrijwel zeker dat het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife gevierd werd vanaf de komst van de eerste Europese nederzettingen (in 1605 verwees Gaspar Luis Hidalgo al naar de gewoonte dat zowel mannen als vrouwen zich verkleden).

De eerste geschreven verwijzingen naar dit feest dateren uit het einde van de achttiende eeuw. Het zijn vooral geschriften van bezoekers aan het carnaval en later kwamen er dan de regels om tijdens het feest de sociale orde te bewaren.

Het dagboek uit 1778 van Lope Antonio de la Guerra y Peña maakt melding van een dans in Santa Cruz de Tenerife waar verklede mensen aan meededen. In 1783 kwam er een openbare bekendmaking in de Corregidor en daarin werd er een veto gesteld tegen het gebruik van mascara tijdens de carnavalsnacht waarin de burgerij zich vermengde met het “gewone” volk.

In 1891 was er voor de eerste maal een eigen groep straatzangers op het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife. De zangvereniging van Santa Cruz werd in 1897 officieel gesticht.

Tijdens de dictatuur van Miguel Primo de Rivera (1923-1930) en van Generaal Franco (voornamelijk 1940-1960), werden de feesten bekend als de "Fiestas de Invierno" (Winterfeesten). Zo kon men het verbod omzeilen en konden de feesten in Santa Cruz de Tenerife, net zoals in Cadiz, blijven doorgaan zoals tijdens de vorige eeuwen.

In deze periode, in 1954, zag het eerste gezelschap straatmuzikanten, Los Bigotudos (met een grote snor) het licht, en zij staan vandaag bekend als de Afilarmónica NiFú-NiFá. In 1976, na het einde van de Franco periode werd de benaming van het feest veranderd van "Fiestas de Invierno" naar "Carnaval".



Vanaf 1962 maakt men voor elke editie een nieuwe carnavals affiche. Vanaf toen, ontwierpen artiesten van het kaliber van Juan Galarza, Gurrea, Javier Mariscal, Dokoupil, César Manrique, Cuixart, Pedro González, Fierro, Paco Martínez, Mel Ramos, Enrique González, Maribel Nazco, Elena Lecuona en tal van anderen deze affiche. De editie van 2009 was de start van een open wedstrijd om de affiche te ontwerpen.



1987 was het eerste jaar dat het carnaval een thema kreeg en toen koos men als thema voor “Rome” en was er een optreden van Celia Cruz met het orkest Billo's Caracas Boys waarop 250.000 mensen aanwezig waren.

De belangrijkste plaatsen van het carnaval voor de wedstrijden en de verkiezing van de Koningin zijn afwisselend, tot de editie was het in het Teatro Guimerá, in '86, '87 en 1988 was het op de Plaza de Toros de Tenerife.

Tot 2005 was het dan op de Plaza de España, in 2008 was het in het Centro Internacional de Ferias y Congresos de Tenerife en op de parking van het Parque Marítimo César Manrique.

Vandaag de dag zijn de inkomkaarten voor de verschillende evenementen, en dan speciaal de Final de Murgas Adultas en het Gala de Elección de la Reina (Verkiezing van de Koningin) volledig uitverkocht en dat zijn meer dan 20.000 plaatsen. Alle plaatsen voor alle evenementen zijn op tussen de 15 en de 60 minuten nadat ze in de verkoop zijn gekomen uitverkocht.

Het Gala van de Koningin met zijn verkiezing van de eerste dame en een optreden van de bekroonde groepen wordt uitgezonden op de Spaanse televisie en men kan het evenement bekijken op: RTVE; Televisión Canaria; Antena 3 Televisión; Canal +, Telecinco en Galavisión.

In 2000 werd,het carnaval van Santa Cruz de Tenerife de Wereld Hoofdstad van het Carnaval en ging de XXste Conventie van de Europese Federatie van de Carnavalsteden door.

Momenteel voldoet het Carnaval van Santa Cruz de Tenerife aan de eisen van het Immaterieel Wereld Erfgoed en de aanvraag is ingediend. Als deze aanvraag een positief gevolg krijgt dan is het carnaval het zesde carnaval op de lijst maar is het wel het eerste in Spanje.

3. Problemen met het nachtlawaai


In januari 2006 trok een groep inwoners van het eigen Santa Cruz de Tenerife naar de rechtbank en zij werden gesteund door acht eigenaarsverenigingen en tien bewoners uit het "cuadrilátero" (centraal gebied van de festiviteiten). In hun aanklacht vroegen zij uitstel van de carnavalsfestiviteiten in het centrum van de stad.

Tal van carnavalsgroeperingen besloten om ook naar de rechtbank te trekken om een schadevergoeding te eisen. Het stadsbestuur trok dan op zijn beurt ook naar de rechtbank met een schadeclaim van 180 miljoen euro. Uiteindelijk viel er een beslissing en de klagers kregen geen gelijk wat hun vraag om uitstel betrof alhoewel de rechtbank hen gelijk gaf dat er veel lawaai en hinder was maar volgens de rechter was er ook een sociale realiteit en kreeg dit de voorrang.

Tegen deze beslissing werd er door de inwoners beroep aangetekend en zij trokken daarop naar het hooggerechtshof van de Canarische Eilanden. Deze rechtbank besliste dat in geen geval het carnavalslawaai 's nachts de 55 decibel mocht overschrijden en dat het stadsbestuur hierop toezicht moest houden.

Daarna volgden nog enkele beslissingen van andere rechters waarbij afwisselend de inwoners en de verenigingen gelijk kregen.

4. Een nieuwe wet voor de feesten


Het parlement van de Canarische Eilanden kwam op 14 februari 2007 in spoedberaad bijeen en het besliste unaniem over een nieuwe wet. De publicatie en de inwerkingtreding van de wet gebeurden onmiddellijk en het was een regelgeving die de feesten op de eilanden moest regelen.

De nieuwe wet gaf aan de stadsbesturen de bevoegdheid om met een gemeentelijke verordening een aantal dagen vast te leggen waarop de wetgeving op geluidsoverlast niet van kracht is omdat het algemeen belang voorgaat op het belang van individuen. Daardoor stopten alle rechtsgangen en lag de weg open voor de verdere festiviteiten.

5. De dagen en evenementen

Tijdens het weekend voorafgaand aan de verkiezing van de Koningin gaan er nog allerhande wedstrijden en verkiezingen door. Zo zijn er verkiezingen voor carnavalsgroepen voor volwassenen en voor kinderen, muziekgroeperingen met lyrische teksten, groepen voor straatzangers, Koningin van de Derde Leeftijd, Kinder Koningin, een lied met een grappige tekst en straatmuzikanten voor volwassenen en kinderen.

Er wordt ook een officieel carnavalslied gekozen en worden de kandidaten voor Koningin voorgesteld op het stadhuis. Bovendien is er dan nog het choreografische festival, een wedstrijd voor het origineelste carnavalskostuum, de origineelste praalwagen en de mooiste versierde auto. Bijna een maand eerder, begint alles met de officiële voorstelling in de Calle de La Noria. Iets voor Kerstmis is er dan de voorstelling van de poster voor carnaval.

Woensdag: Groot Verkiezingsgala van de Koningin van het Carnaval
Op woensdag voorafgaand aan het einde van de week van het carnaval kiest men tijdens een gala de koningin van het carnaval. De verkiezing kan men in het ganse land op televisie volgen omdat het wordt uitgezonden via de satelliet.


Kandidate in de wedstrijd

Tijdens het gala defileren de kandidaten op het grote podium. Een jury, samengesteld uit vooraanstaanden uit de stad en beroemde mensen kiezen de koningin en tijdens de laatste jaren organiseert men ook een stemming per SMS.


Koningin 2009

Eenmaal de eredames gekozen zijn overhandigt de burgemeester de scepter aan de winnares. De kledij weegt gemiddeld tussen de 150-200 kilo zodat de kandidaten geholpen worden doordat er wieltjes onder de kledij staan.

De prijs van de kledij is zeer hoog zodat de meisjes een sponsor nodig hebben en dat is meestal een van de multinationals die een vestiging hebben op het eiland.

De Hogar Canario Venezolano stuurt ook een eigen koningin en die heeft een bevoorrechte positie tijdens het carnaval en tijdens de optocht. De koningin vertegenwoordigt het carnaval op de verschillende toeristische beurzen.

Vrijdag: De Voorafgaande optocht
Op vrijdag gaat de voorafgaande optocht door waarin de carnavalsgroepen de voornaamste verkeersaders van de stad doorlopen en zij kondigen de komst van het carnaval aan. Zij beginnen in het Parque de la Granja om te eindigen op de Plaza de España. Zij paseren langs de Ramblas, Avenida Islas Canarias, Plaza Weyler en de calle Méndez Núñez om terug te keren naar de Las Ramblas langs de avenida Anaga en te eindigen op de Plaza de Europa.

De koningin en de eredames verplaatsen zich in hun eigen praalwagen geëscorteerd door hun eigen figuranten. De murgas (straatmuzikanten) en rondallas (straatzangers) zijn verspreid over de ganse optocht.

De privé wagens nemen ook deel aan de optocht. In het totaal zijn er 4 uren batucadas (samba) en andere latijnse ritmes te horen. Om te eindigen, laat op de avond, begint het feest officieel op straat.

Zaterdag van het Carnaval
De zaterdag van het carnaval is helemaal gewijd aan de dans. Er zijn twee grote podia, een staat op de Plaza de la Candelaria (ter vervanging van de Plaza de España na de heraanleg van deze laatste). Het andere podium staat op de Plaza del Príncipe.



Afhankelijk van de feestcommissie opteert men voor een extra podium op de Plaza de Europa of voor tenten op de Plaza de la Iglesia de la Concepción (elektronische muziek). Hier vinden we groepen die vooral Latijns Amerikaanse muziek spelen.

Een van de belangrijkste straten tijdens carnaval is de calle "Bethencourt Afonso" die algemeen bekend staat als de "Calle San José".

Zondag: Carnaval van de dag
Tegenwoordig is het een activiteit die werd ingericht vanaf 2008. Er gaan tal van stemmen op om deze dag uit te sluiten van het feest omdat hij veranderd is in een feest voor het verwerken van gebeurlijke “katers” van het feest van de dag ervoor.

Maandag van het Carnaval
Dit is de belangrijkste dag van het feest met optredens van grote sterren op podia in de hoofdstad. In 2009 ging op het podium op de la Plaza de la Candelaria het Dance Carnaval Santa Cruz door, een evenement met elektronische muziek en op de eerste editie waren sterren zoals Armand van Helden, Ron Carroll, Dj Craze, Roger Sánchez, DJ Darío, Real el Canario en Dj Ser aanwezig.

Dinsdag: El Gran Coso Apoteosis
Op dinsdag heeft het Gran Coso Apoteosis plaats, een optocht die langs de ganse Avenida de Anaga loopt en die het einde van het carnaval op de officiële manier aangeeft. De carnavalsgroepen defileren voorbij: de praalwagens, de versierde auto's en de koninginnen maar deze maal is het een spektakel dat speciaal voor de toeristen wordt opgevoerd die worden aangevoerd vanuit de toeristische gebieden op de eilanden.

Aswoensdag
Op Aswoensdag, de eerste dag van de Vasten,viert men de Begrafenis van de Sardine. De straten van Santa Cruz lopen vol met mensen in rouwkleding en zij vergezellen een grote sardine uit karton op zijn laatste momenten voordat hij in brand wordt gestoken.

De sardine is gemaakt door de gevangenen van de gevangenis Tenerife II. Tijdens de optocht kan men de wanhopige kreten voor de dood van de sardine horen en die kreten komen van de zogenaamde "weduwen".

Zij benadrukken ook de spot aan de kerk doordat er veel deelnemers gekleed zijn als paus, bisschoppen en nonnen en zij imiteren zegeningen en andere religieuze rites maar dikwijls gaan zij vergezeld van bewegingen van seksuele aard.

Sedert enkele jaren heeft het stadsbestuur van Santa Cruz besloten om het ganse gebeuren rond de sardine te verplaatsen naar de vrijdag omdat er dan een groot cruiseschip in de stad aankomt. Dat veroorzaakte een polemiek en een aantal groepen organiseerden toch een alternatieve verbranding van de sardine en zij branden een aantal kaarsen aan het monument van de Chicharro in Santa Cruz de Tenerife.

Zaterdag en Zondag van de Piñata
Zaterdag van de Piñata is vanaf 2008 de Carnaval de Día, alhoewel de eerste editie verplaatst werd naar de zondag van de daaropvolgende week wegens weersomstandigheden. Vanaf 12.00 tot 16.00 zijn er muziekoptredens op minstens drie plaatsen van de stad: Plaza Weyler, Plaza del Príncipe en Plaza de la Candelaria.

Zondag van de Piñata viert men vanaf 's morgens een samenkomst met oude auto's en het traditionele optreden van de Afilarmónica NiFú-NiFá en de winnaar van de lyrische wedstrijd. Dit gaat door op de Plaza del Príncipe. Carnaval eindigt 's nachts met een vuurwerk.

6. Wedstrijden

  • Straatmuzikanten (volwassenen): Dit is de belangrijkste wedstrijd van het Carnaval in Santa Cruz waarin de groepen het beste uit hun repertoire zingen. Het publiek kampeert voor het loket om zo een goede zitplaats te bemachtigen.
  • Straatmuzikanten (kinderen): dit is de kinderversie van de wedstrijd voor volwassenen en de deelnemers zijn jonger dan 18 jaar.
  • Muziekverenigingen: Wedstrijd voor de muziekverenigingen die hun inspiratie halen uit de Caraïben.
  • Verenigingen voor de derde leeftijd: Dit is een wedstrijd die georiënteerd is op de Canarische folklore.
  • Wedstrijd voor straatzangers en Lyrische muziekgroepen: Hij gaat door in het Teatro Guimerá of in het Auditorio de Tenerife (afhankelijk van de beschikbaarheid). De eerste editie van deze wedstrijd ging door in 1961. Men interpreteerde hier thema's uit de Spaanse lyriek, opera en het "género chico" (la zarzuela). Deze wedstrijd is voor groeperingen die vergezeld zijn door gitaren.
  • Wedstrijd voor Choreografie voor volwassenen: Voor de gelegenheid voeren amateurs een choreografie op zoals een ballet.
  • Wedstrijd voor Choreografie voor kinderen: dit is de kinderversie van de wedstrijd voor volwassenen.
  • Carnavalsgroep voor volwassenen: De bekroning van de voorstelling en de choreografie op een scene.
  • Carnavalsgroep voor kinderen: dit is de kinderversie van de bekroning voor volwassenen.
  • Ritme en Harmonie: Dit is een parade waarin de deelnemers defileren en dansen op de ritmes van de batucada op de Avenida de Anaga en het is een wedstrijd waarvan men niet weet wanneer hij zal eindigen.
  • Wedstrijd van de praalwagens.
  • La Canción de la Risa: Dit begon in 2005 en het is de bedoeling om het grappigste lied en de enscenering te bekronen en het thema is vrij. De wedstrijd gaat door in het Teatro Guimerá. Tijdens de eerste editie won de groep "Los Hijos de Buda" met een ironisch lied over de Spaanse koninklijke familie.
7. Verbroederingen

Het carnaval, als het belangrijkste feest in Santa Cruz de Tenerife, maakt het mogelijk dat er verbroederingen zijn met andere belangrijke steden met een carnavalstraditie en dat zijn:
  • Cádiz in Spanje.
  • Río de Janeiro in Brazilië.
  • Nice in Frankrijk.
  • Venetië in Italië.
  • Aalborg in Denemarken.
  • Barranquilla in Colombia.

8. Website

Het Carnaval heeft ook een website en die kan men vinden op Carnaval van Santa Cruz op Tenerife.