Toerisme in Spanje, ja natuurlijk!

De oude stad van Santiago de Compostela


  1. Algemeen
  2. Plaatsen en monumenten
  3. Website

1. Algemeen

Santiago de Compostela is een stad in het noorden van Spanje die in de provincie La Coruña ligt en het is tevens de hoofdstad van Galicia sinds 1982.

De stad ligt 55 km zuidelijk van La Coruña en op 62 km in het noorden van Pontevedra.
Zij bevat de oude gemeenten Conjo (sinds 1925) en Infiesta (sinds 1970). De oude binnenstad van Santiago de Compostela is opgenomen op de lijst van het werelderfgoed van de UNESCO sinds 1985.

Het is vanaf zijn benoeming  als hoofdstad de zetel van de regering van de autonome regio Galicia. De stad is ook een belangrijk pelgrimsoord en ze komt direct na Jeruzalem en Rome.  De oorzaak van deze belangrijkheid  komt doordat men denkt dat Sint Jacobus de meerdere hier begraven ligt in de daarbij horende kathedraal.

Wat ook belangrijk is, is de universiteit die een geschiedenis heeft van meer dan 500 jaar. Elk jaar zijn hier 30,000 studenten. 

In Santiago de la Compostela ligt ook het einde van een weg die gebouwd is tijdens het Romeinse Rijk.

2. Plaatsen en monumenten

De oude binnenstad van Santiago de Compostela werd in 1985 verkozen op de lijst van het Werelderfgoed. Dit belangrijk pelgrimsoord in het noordwesten van Spanje werd ook een symbool van de strijd van de Spaanse christenen tegen de islam.

Vernietigd door de Moren op het einde van de tiende eeuw werd de stad in de volgende eeuw volledig herbouwd. Met zijn gebouwen in romaanse, gotische en barokke stijl is de oude binnenstad een van de mooiste urbanistische plaatsen van de wereld. 

De oudste plaatsen zijn gegroepeerd rond de tombe van Santiago en de kathedraal met zijn opmerkelijke Pórtico de la Gloria.

A. Plaza del Obradoiro/Praza do Obradoiro
De Plaza del Obradoiro is het hart van Santiago de Compostela, de naam verwijst naar de werkplaats van de steenhouwers die hier aan de bouw van de kathedraal werkten. Hier op dit plein komen alle dagen honderden pelgrims aan en op het midden van dit plein staat ook kilometer 0 van alle wegen naar Santiago.

De andere gebouwen rondom het plein hebben allemaal architectonische bouwstijlen die ook in de rest van de stad aanwezig zijn en ze geven een perfect overzicht van de geschiedenis van de stad. Ondanks al deze door elkaar gebruikte stijlen oogt het steeds harmonisch omdat in alle gebouwen hetzelfde bouwmateriaal gebruikt is, graniet.

Aan de oostzijde van het plein vinden we de barokke gevel van de kathedraal geflankeerd door het Museum aan zijn rechterkant en het Palacio de Gelmírez aan zijn linkerkant.

Aan de westzijde van het plein staat dan het Palacio de Rajoy in neoklassieke stijl, opgericht door de aartsbisschop Bartolomé de Rajoy om ruimte te bieden aan de stad.

Aan de noordzijde vinden we het Hostal de los Reyes Católicos in renaissance plateresco stijl, een gebouw dat vroeger diende als schuilplaats voor pelgrims.

Aan de zuidzijde vinden we dan het San Jéronimo college in gotische stijl, dit gebouw was vroeger een hospitaal voor pelgrims en een woning voor studenten met weinig of zonder zonder bestaansmiddelen.

B. Kathedraal
Vroeger stond hier al een basiliek die koning Alfonso III let bouwen maar die kathedraal werd in 997 door Al-Mansoer vernietigd. De kathedraal die we nu kennen is gebouwd tussen de elfde en de dertiende eeuw. De voorgevel van de kathedraal, de Fachada do Obradoiro, is in barokstijl en dateert uit de achttiende eeuw en werd gebouwd ter bescherming van de middeleeuwse voorgevel tegen de natuurelementen.

Bovenaan in het centrum van de voorgevel staat een beeld van de Heilige Jacob en een niveau lager staan zijn discipelen, Atanasio en Teodoro en allen zijn ze gekleed als pelgrim. Verder zien we hier nog twee mooie hoge torens die de spits flankeren.

Hier staat ook nog het Pórtico de la Gloria, de Poort naar de Hemel en die bevindt zich in het portiek van de voorgevel. Het beeldhouwwerk op deze poort is prachtig.  De poort zelf is jonger dan de kathedraal en dateert uit de twaalfde eeuw en dat kan een verklaring zijn waarom de poort al enkele gotische kenmerken vertoont. Het centrale deel is gewijd aan de christelijke kerk, men ziet hier God met de vier evangelisten en de 24 ouderlingen uit de Openbaring. Op het middenstuk zien we een beeld van de heilige Jacob met erboven een afbeelding van een hand. Volgens de traditie leggen de uitgeputte pelgrims hier in hand in omdat zij hun doel bereikt hebben. De linkerboog is gewijd aan het Oude Testament en vertelt het verhaal van de Joodse wereld voor de komst van Christus. De rechterboog is aan het Nieuwe Testament gewijd met een afbeelding van het Laatste Oordeel en de apostelen Petrus, Paulus, Jakob en Johannes.

De kathedraal is intact gebleven en hij heeft alle kenmerken van een bedevaartskerk, een Latijns kruis als grondplan, grote afmetingen en een kooromgang voor de pelgrims. Het rijkversierde hoofdaltaar heeft een opvallende altaarhemel. Boven het altaar staat ook een beeld van de heilige Jakob en de pelgrims kunnen hier de mantel van de heilige kussen via een trap achter het altaar.

In de kathedraal komen we ook aan de botafumeiro. Acht mannen laten via een katrol systeem een reuzegroot wierookvat (1,50 meter hoog en 53 kg zwaar)door de kathedraal heen en zwaar zwaaien. Denk er aan dat dit niet alle dagen gebeurt, het zijn maar 8 tot 10 dagen per jaar dat men dit kan meemaken.

C. Hostal de los Reyes Católicos/Hostal dos Reis Católicos
Het gebouw werd gebouwd naar aanleiding van het bezoek van de Katholieke Koningen aan Santiago in 1486 en het diende als ziekenhuis voor de verzorging van de pelgrims. In de loop der jaren bouwden zij ook nog een groot gastenverblijf met de opbrengsten na de overwinning op Granada. De werken duurden 10 jaar en de bouwstijl was in renaissance plateresco. In de gevel zien wij de volgende afbeeldingen:

  • links van onder naar boven: Adam, Sinte-Catharina en Johannes de Doper
  • rechts van onder naar boven: Eva, Sinte-Lucia en Maria Magdalena
  • fries: de 12 apostelen en medailles van Isabel en Fernando
  • links van het centrale raam: Christus, Sint-Jacob en Sint-Petrus
  • rechts van het centrale raam: de Maagd Maria en kind, Sint-Jan de Evangelist, en Sint-Pablo
  • op het pinakel: 6 engelen met muziekinstrumenten

Twee grote schilden met het wapenschild van Castilla flankeren het portaal en aan de uiteinden staat het kruis in een cirkel en dat is het embleem van het hospitaal.
De balkons werden in de zeventiende toegevoegd.

D. Palacio de Rajoy/Pazo de Raxoi
Dit is het gebouw uit de achttiende eeuw (1764) dat de vierde zijde vormt van het Plaza del Obradoiro. Momenteel zetelen hier het stadsbestuur en de regering van de autonome regio Galicia. Het werd gebouwd door aartsbisschop Rajoy en het werd gebruikt voor verschillende doeleinden. Het was het seminarie van de biechtvaders welke verbonden waren aan de kathedraal, het werd gebruikt als woning voor de kinderen van het koor van de kathedraal maar ook als raadhuis en gevangenis.

Zijn voorgevel is symmetrisch met een sokkel, gigantische pilaren vanaf het balkon, een gesloten kroonlijst, een centraal gedeelte met een fronton waar afbeeldingen op staan van de slag bij Clavijo en het is bekroond met een standbeeld van Jacob de Morendoder en dan is het nog het lateraal gedeelte waar we de wapenschilden kunnen zien van de aartsbisschop.

E. Colegio de San Jerónimo/Colexio de San Xerome 

Het San Jerónimo college is momenteel het rectoraat van de universiteit en het werd gesticht door aartsbisschop Alonso III de Fonseca in de zestiende eeuw om onderdak te geven aan arme studenten. Het gebouw is in gotische stijl gebouwd maar de voorgevel is romaans en behoorde toe aan het hospitaal van Azabachería.

F. Palacio de Gelmírez/Pazo de Xelmírez
Het paleis van Gelmirez is een gebouw uit de twaalfde en de dertiende eeuw en het is een belangrijk monument uit de romaanse burgerlijke architectuur. Het gebouw kenmerkt zich door zijn grote keuken. De twee bovenste verdiepingen zijn momenteel het aartsbisschoppelijk paleis en de aartsbisschop kan van hier rechtstreeks naar de kathedraal gaan.

G. Plaza de Abastos/Praza de Abastos
Dit is de levensmiddelenmarkt bij uitstek in de stad en het is tevens een van de 5 belangrijkste markten van Spanje.  Het staat op de tweede plaats van de meest bezochte monumenten van de stad. De markt ligt tussen de twee kerken van Santo Agostiño en San Fiz de Solovio. Zoals de markt nu is dateert ze uit 1941 en het gebouw staat ook waar de vroegere markt gelegen was.

H. Monasterio de San Martín Pinario/Monasterio de San Martiño Pinario

Het is een benedictijner klooster uit de elfde eeuw en het is in barok stijl gebouwd. Boven de poort kan men San Benito, een balkon, het wapenschild van Spanje zien met daarboven een sculptuur die San Martín de Tours toont die zijn mantel deelt aan de armen. Vanaf het bordes heeft men een mooi uitzicht op de kathedraal, 2 torens van de voorgevel, de koepel en de klokkentoren.

I. Plaza de la Quintana/Praza da Quintana
Ze noemt ook Los Literarios, ter nagedachtenis van het Batallón Literario, dat waren  studenten die vochten tegen Napoleón. Links van de koorsluiting ligt de Puerta Santa die alleen in een heilig jaar geopend wordt.

J. Casa de la Parra/Casa da Parra
Ofwel het Wingerdhuis. Dit is een gebouw uit de late zeventiende eeuw en op het dak kan men de traditionele karakteristieke schouw zijn die toen in Santiago de Compostela gebruikt werd.

K. Monasterio de San Pelayo de Antealtares/Monasterio de San Paio de Antealtares
Dit immense gebouw is gebouwd in de negende eeuw om de relieken van de heilige Jacob in onder te brengen. Momenteel worden zij bewaard in de kathedraal. In de sobere voorgevel zitten 48 ramen. Een gedenksteen bovenop de voorgevel herinnerd aan de Literarios. Het zijstraatje dat toegang geeft tot het klooster is de Via Sacra. Er zijn mooie barokke retabels en een orgel uit de achttiende eeuw. Momenteel is het bewoond door benedictijner zusters die in de stad om hun gebakjes bekend staan.

L. Casa canónica o de La Conga/Casa coenga ou da Conga
Het Kapittelhuis tegenover het Casa de la Parra heeft sobere maar mooie geproportioneerde bogengangen en het is de woning van de kanunniken. Er staan tevens mooie schouwen.

M. Plaza de Platerías/Praza das Praterias
Dit is de begrenzing tussen de kathedraal en het klooster aan twee zijden.Aan de overkant van het plein achter de paardenfontein staat het Casa del Cabildo.

N. Fachada sur de Platerías/Fachada sur das Praterias
De gevel leunt aan tegen de “torre de Reloj” waarvan het onderste gedeelte in gotische stijl is maar de toren zelf is in barokstijl. Op de timpaan aan de linkerkant zien we een afbeelding van Jezus die bloot staat aan de bekoring in de woestijn, men ziet hier een halfnaakte vrouw met een schedel in de schoot.  Het timpaan aan de rechterkant toont beelden van de aanbidding door de koningen.

O. Casa del Cabildo/Casa do Cabildo
Dit is een wonder van de Spaanse barok uit de achttiende eeuw. Het gebouw heeft weinig diepte en in het centrum boven de kroonlijst staan er een afbeelding van de urn en de ster. Op de hoeken staan er twee waterspuwers.

P. Calle del Franco/Rúa do Franco
De naam van de straat is afgeleid van los Francos, de Franken. De straat loopt van het postgebouw naar de Porta Faxeira. Het is het gastronomische hart van de stad, men kan hier een groot aantal bars en restaurants vinden.

Q. Casa-pazo de Vaamonde
Gebouw uit de achttiende eeuw. Momenteel is het de zetel van het Consortium van Santiago. We zien hier een wapenschild in de voorgevel.

R. Capilla de Ánimas/Capela de Ánimas
De bouw van het Capilla de la Cofradía General de Ánimas begon op 8 april 1784 volgens plannen van de architect Miguel Ferro Caaveiro. Men vierde de inwijding van de tempel op 31 augustus 1788 en hij was gewijd aan Santísimo Cristo de la Misericordia. De voorgevel is gebouwd in de stijl van die tijd. Voor de bouw van het gebouw stuurde de Cofradía de Ánimas meerdere projecten naar de Academie van Schone Kunsten van San Fernando, waar ze onderworpen werden aan de censuur door de architekt Ventura Rodríguez.

De kerk heeft een rechthoekige grondvloer met een middenbeuk en drie kapellen aan de zijden. 

3. WebsiteToeristische de Santiago de Compostela, de site is beschikbaar in het Spaans, Engels, Gallego,Frans, Duits, Italiaans en Portugees.